SISAKHULA ezigabeni ezitshiyeneyo esasihlala kuzo kwakulabantu abambalwa abanothileyo. Lowomuntu wayengaba lezifuyo ezinengi kumbe elamabhizimusi amanengi, wawuthi ungabuza abamaziyo lowo muntu bakuchazele kabanzi bekutshela ukuthi aze abelenotho engaka waqala ngokwenza lokhu lalokhuya esebenza gadalala kwesinye isikhathi angabuquthi ubuthongo esenza imisebenzi eyehlukeneyo ehlanganisa lokhu lalokhu ukuthi ibhizimusi lihambe.
Kwakuthi lanxa kuyizifuyo uzwe bekutshela ukuthi umuntu lowo, wayengasuki ngemva kwenkomo ngesikhathi sendlala ehamba lazo emilageni abhejele ukuvikana lenyamazana zasendle, kwesinye isikhathi alale edlulubundela ewatheni nxa enye yenkomo yakhe izalele egangeni esesaba ukuthi inkonyane lingadliwa zimpisi.
Ngikhumbula omunye usomabhizimusi wakithi odumileyo bathi waqala ethengisa ingulube ezithengisela abeLungu. Zathengwa okwamagama waze wakha isitolo, waqhubeka wazakha zaba zinengi. Wabalenotho enengi ngenxa yokusebenza nzima.
Isimanga yikuthi lezinsuku abantu abanengi abasafuni kusebenza gadalala, sebefuna ukunotha bengaginqanga ngitsho lakancane. Umuntu wakhona uvuka eselenkalakatha zemali akhe noma yini ayifunayo kuthengwe izimota zitshintshwe okwamasokisi omntwana wesikolo, ufice lezihlobo zakhe sezimesaba uzwe sekuthiwa wenza okuthile abakubiza ngokuthi yiku-“romba.” Uzwa abanye sebenyenyeza besithi ungadlalela phansi kwakhe uzakuqedisa. Umuntu wakhona uba lemali enengi ngesikhatshana na, akhe inkalakatha zenxuluma zezindlu kodwa ukuthi alale kuleyondlu kungavumi.
Ngibe sengizibuza ukuthi manje uyabe usayikholisa yini inotho yakho nxa uzakwakha indlu kodwa ungalali phakathi, ube lebhizimusi kuthi nxa sekuvalwe kuthwale imiganu elokudla kusiyaphiwa lezo zinto eziletha imali yakhona.
Ngizwa bethi yonke into yakhona ilemithetho lezifungo zakhona okungamelanga uzephule kumele uzilandele okwesitimela sikaloliwe silandela isipolo. Ukuvela nje weqe imiyalo yakhona uyalala ngogedla phansi.
Bakwethu asifundeni ukusebenza nzima sidle amandla ethu hatshi ukuzidingela imikhokha ezakuhlupha phambili ibuye ihluphe lengani zakho wena ungasekho emhlabeni ngoba bengazi ukuthi wena wawufunge wathini.