Nkosilathi Sibanda
UMONGAMELI welizwe uMnangagwa ubike ukuba uHulumende uzimisele ukuthi aqhubekele phambili ngokulungisa umgwaqo osuka koBulawayo usiya eFolosi, kanye leminye imigwaqo elizweni ukuze kuthuthukiswe umnotho welizwe lempilakahle kazulu.
Uthe uHulumende usehlele ukulungisa amanye amakhilomitha angu-50 omgwaqo lo, lanxa umsebenzi wokulungisa umgwaqo usemuva kwesikhathi ebesibekiwe.
UMongameli uveze ukuzimisela kukaHulumende ngohlelo lokuvuselela imigwaqo elizweni ngesikhathi esethula umbiko we-State of the Nation Address (SONA) ePhalamende ngoLwesibili emini.
Isithembiso sikaHulumende sokuzimisela kwakhe ukuthi kuqakathekiswe ukulungiswa komgwaqo oya eFolosi kubezindaba ezinhle ikakhulu kubahlali besabelweni seMatabeleland North, asebekhonone ngokuphuza kokulungiswa kwalumgwaqo kuminyaka edluleyo.
Isimo salumgwaqo sesidale ukuphazamiseka kohambo lokusuka koBulawayo, abantu besiya endaweni ezitshiyeneyo eMatabeleland North ezisebenzisa umango lo.
Loba ubulungiswa kwezinye iziqephu, abantu bakhalaza ngokuthi sekuthethe isikhathi eside. Lamabhizimusi, izethekeli, bakhala ngokufanayo. Ngenxa yalokhu, uMongameli uMnangagwa wazise amalunga
ePhalamende lezizalwane jikelele ukuthi ukulungiswa kwemigwaqo kuzaqakathekiswa.
Ukuqakatheka komgwaqo oqonde eFolosi kubonakala ngokuthi umango lo, ongamakhilomitha angu-440, uyinsika ekuxhumaniseni indawo lamabhizimusi kuzwekazi le-Southern Africa, ikakhulu ekuhambiseni impahla labantu phakathi kweZimbabwe, South Africa, Botswana, Zambia, Namibia, Botswana, Democratic Republic of Congo lamanye amazwe.
Ngaphandle kwalumgwaqo, uMongameli uthe uHulumende ukhangelele ukuqeda leminye imisebenzi yokulungiswa kwemigwaqo etshiyeneyo. Omunye umgwaqo obaluleke kakhulu esabelweni seMatabeleland North laseMidlands yilo osuka eKwekwe udlula eNkayi usiya eLupane.
“Imigwaqo elandelayo ikhangelelwe ukulungiswa kusigaba sesine sePhalamende yetshumi — ukuqedwa kweHarare-Beitbridge Road, 30km yomgwaqo weHarare-Kanyemba, 30km yeHarare-Nyamapanda, 50km yeBulawayo-Victoria Falls, 20km yeHarare-Chirundu highway le-40km yeKwekwe-Nkayi-Lupane Road,” kutsho uMongameli Mnangagwa.
UMongameli uthe uhlelo lokulungisa imigwaqo luhlose ukuthuthukisa ukuxhumana phakathi kwemiphakathi lendawo ezilomsebenzi omkhulu kwezomnotho, kanye lokwenza kube lula ukuthwalwa kwabantu lempahla.
“UHulumende uhlose ukuqedisa umsebenzi weMabvuku Interchange, lamanye ama-interchange ahlelelwe ukwenza kube lula ukuhamba endaweni eziqakathekileyo,” kutsho uMnangagwa.
Kumbiko wakhe, uMongameli uphinde waveza ukuthi ibhizimusi likaLoliwe lalo kukhangelelwe ukuthi lithole ukuvuselelwa ngokwandisa izitimela.
UMongameli uthe sekuthengwe amatolokisi ezitimela zeNational Railways of Zimbabwe amatsha kuthi amanye azavuselelwa.
“NgoMbimbitho, iZimbabwe leZambia zenza isivumelwano sokusebenzisana ekwakhiweni injanji sesitimela esingaba ngamakhilomitha angu-311 phakathi kweKafue leLion’s Den. Okwenzakala khathesi yikuvuselelwa kwe-614km phakathi kweChicualacuala lePlumtree okukhangelelwe ukuqedwa ngoNcwabakazi 2027. Lo ngumsebenzi ongaphansi kwe-US$12 billion Tripartite Agreement phakathi kwabaphathi bakaLoliwe eZimbabwe, Mozambique laseBotswana,” kutsho uMongameli uMnangagwa.




