UMTHUNYWA

Ukuhlaziywa kwenkondlo

Ugwalo: Umdumo wezinkondlo Olwalotshwa ngu N. S Sigogo labanye

Inkondlo: Madlozi akwethu eyalotshwa ngu F S Malunjwa

 

Ophezulu Stinta

Okumunyethweyo

Imbongi enkondlweni le ilandisa ngokungafanani kwabantu, abantu laba bahlukile ngokudalwa kwabo, abantu babonakala abanye bebade, abanye bebafitshane, abanye bezacile abanye njalo bezimukile.

Yindalo yomuntu le ngokutshiyana kwabo.

Okutsho ukuthi omunye angeke akhangele omunye ngelihlo lembuzo ukuthi kanti lowu wadalwa njani.

Abantu bayatshiyana futhi langemibala abadalwe ngayo; abanye bamnyama, abanye bamhlophe abanye njalo bampofu.

Imbongi iyaluqhuba udaba lwayo lokuchaza ukungafani kwabantu ngendlela ezitshiyeneyo, abanye bayathola abanye njalo bahamba nqunu kabalalutho ngabaswelayo.

Abantu balezipho njalo ezehlukeneyo.

Imbongi iyasichazela njalo ukuthi bakhona abanye abantu abathi labo abadla besutha kabafanelanga bakhangele abalambileyo ngelinye ilihlo.

Umehluko lo uyaqhubeka, uphuma ebantwini uthinte imvelo.

Imvelo layo idalwe yehlukana

Luqaqa lapha, lomthombo laphaya,

Lugwadule lapha, lomthombo laphaya

Zinyamazana lapha, lenhlanzi laphaya.

Kusiqendu sokucina imbongi iveza ububi obudaleka lapho abantu besehluleka ukwamukela ukuthi badalwe batshiyana ngemibala, ngezenzo langezinto ezinengi ezahlukeneyo, lapho abantu besehluleka ukukwamukela lokho kusuka kuqubuke ububi obukhulu kakhulu.

Ubuhwaba buzal’ ubusela

Umhawu udal’ ubuthakathi

Ubuvila budal’ indlala.

Ngobubi lobu obuvezwa yimbongi yindlela yokukhuza ukuthi abantu bayekele ukufisa ukufanana kumbe ukusola lokho abayikho khona ngoba kudala obubi obuphindiweyo kusale kungela lutho oluhle.

Impilo iyaqhubeka abantu beyiqhuba ngendlela abadalwe ngayo, impilo ngeke iphelele kuhle lapho abantu bonke befanana.

Ukusetshenziswa kolimi

Imbongi isebenzise ulimi oluhlabusayo lapho isebenzise ofana msindo kusiqendu sokuqala, ngokuphindwa kwebala “Abanye”, Ofanamsindo laba badala ubungoma thize enkondlweni okwenza lowo obalayo ajuluke lobungoma benkondlo kamnandi.

Imbongi isebenzise njalo, umbuzo ongadingi mpendulo,

Uhlutshwa yini usidla usutha?

Wen’ uzwani zithonta amafutha?

Imibuzo le ayiphenduleki ngoba kusobala ukuthi nxa umuntu esidla esutha kuyini okungabuye kumhluphe futhi empilweni khona kulabantu abalala ngendlala, belala bengadlile, abanye abantu akumelanga bakhale empilweni ngoba belakho okungcono okudlula abanye.