Ethel Ncube
INHLANGANISO ebona ngempilakahle yezifuyo eyeVeterinary Services isixwayise abalimi abafuyileyo ukuthi baqaphele izifuyo zabo zingahlaselwa ngumkhuhlane we-theilerosis owaziwa kakhulu ngokuthi yiJanuary Disease nanko uvame ukuhlasela izifuyo ngesikhathi sezulu.
UDokotela Maria Jakarasi onguGovernment Veterinary Officer esabelweni seMatabeleland North ukhuthaze abalimi abafuyileyo ukuthi baqaphele izifuyo zabo zingahlaselwa ngumkhuhlane we-January Disease ohlasela izifuyo ngesikhathi sezulu.
Uthe umkhuhlane lo waphiwa ibizo lokuthi January Disease ngoba uhlasela inkomo ngenyanga kaZibandlela.
“Umkhuhlane we-theilerosis ubangelwa ligcikwane elibizwa ngokuthi yi-protozoa okuthiwa yi-theilaria njalo umemethekiswa yimikhaza,” kutsho uDkt Jakarasi.
Uqhubekele phambili wathi umkhuhlane lo ulendlela obonakala ngayo ezifuyweni.
“Umkhuhlane we-theilerosis uvame ukuhlasela inkomo kuthi inkomo esilomkhuhlane lo ibonakala ngokuphefumula nzima, ukuba loqhuqho, ukwehla kwesisindo somzimba kanye lokuvuvuka ama-lymph nodes,” kutsho uDkt Jakarasi.
Uthe abalimi bangavikela izifuyo zabo emkhuhlaneni lo ngokulwisa imikhaza.
“Sikhuthaza abalimi ukuthi behlabise inkomo zabo njalo bazidibhise ukuze bebulale imikhaza ebuya lomkhuhlane we-theilorosis,” kutsho uDkt Jakarasi.
Uthe umkhuhlane lo uyelapheka.
“Umkhuhlane we-theileriosis uyelapheka ngomuthi okuthiwa yi-bupavaquone,” kuphetha uDkt Jakarasi.



