Ugwalo lulotshwe nguTommy Matshakayile Ndlovu loDoris Nomathemba Ndlovu beloBekithemba Sodindwa Ncube
Ukubalwa kwesikhathi esintwini
Isikhathi kubalwa insuku — Insuku zeviki kakulula ukuthi umuntu azi kuhle ukuthi zadabuka zibizwa ngayonale indlela na, ikakhulu uMgqibelo leSonto. Kodwa izikhathi eziveza ukulandelana kwamalanga zimi kanje esiNtwini.
Kusasa kutsho usuku olulandela olwalamuhla. Ngomhlomunye kutsho phambili kwakusasa.
Isikhathi sibalwa ngenyanga. Inyanga zazivele zisaziwa ngesiNtu zimi kanje siqala ekuqaleni komnyaka:
1. uZibandlela 2. uNhlolanja 3. uMbimbitho. 4. uMabasa 5. uNkwenkwezi 6. uNhlangula 7. uNtulikazi 8.
uNcwabakazi 9. uMpandula 10. uMfufu 11. uLwezi 12. uMpalakazi.
Inyanga lezi zazibalwa ngokuthwasa kwenyanga ekhanyisayo. Lokhu-ke kwakusipha abantu ithuba lokuthi ulutho bazalwenza kumbe lwenzakala ngasiphi kuleyo nyanga. Inyanga yinye nganye yayibalwa kanje:
Ukuthwasa kwayo: Mhla ibonakala entshonalanga le incinyazana. Sekungabalwa-ke kuthiwa inyanga ilensuku ezingaka ithwasile.
Inyanga isihlangene: Kungesikhathi lapho inyanga isibonakala yonke ukuba lucezu sekuphelile.
Inyanga isiphuma: Kutshiwo ngaleso isikhathi lapho inyanga isiqalisa ukuthi ilanga lithi litshona yona ingakabonakali ibe isiphuma khonokho ilanga lisanda ukutshona.
Inyanga isiselwa: Kutshiwo leso isikhathi lapho okuthi kusisa inyanga ingakatshoni, ize itshone ilanga seliphumile.
Inyanga isisiya ekufeni. Lapha kutshiwo leso isikhathi lapho okuthi kusisa khona inyanga ikhona iphuma empumalanga. Ngalesi isikhathi inyanga iyabe isifuna ukuficana lelanga liphuma.
Ekufeni kwenyanga kutshiwo lolosuku lapho ecina khona ukubonakala. Ngelimnyama: Ngalezo nsuku kungela nyanga. Konke lokhu kuveza ukuthi kusukela inyanga ithwasa ize iyekufa isiNtu silayo indlela yokwehlukanisa izikhathi.
Loba kunjalo ukubalwa kwezikhathi kukhangelwa umkhathi kwakuhlupha mhla umkhathi uvalwe ngamayezi kumbe mhla izulu livalile kuyimvimbi.
Lokhu kwakusenza ukuthi abantu behluleke ukwazi ukuthi sekuyisikhathi bani, kwesinye isikhathi abantu baze bathi qaqabu ngoba sekumnyama kumbe ngoba sekukhanya phandle nxa kusebusuku.
Ukuthwasa kwenyanga kwakuqatshelwa sibili esiNtwini ngoba abadala babefunda okunengi ngokuma kwenyanga mhla ithwasileyo.
Lokho kwakubenza bazi okuzayo ngoba babekholwa ukuthi ukuma kwayo kubika izinto ezithile empilweni yabo. Babekhangela-ke ukuthi imi njani, iqo-tsheme kumbe ichithile.



