Impambosi yokwenziwa

IMPAMBOSI le ikhomba khona kanye ukwenziwa.

Izibonelo: Utshani budliwa zinkomo. Amanzi akhiwa emfuleni oseduze. Inkabi zibotshwa ngabafana. Amagama alandelayo – budliwa, akhiwa lozibotshwa akhomba okwenziwa etshanini, emanzini, kanye lenkabini yizenzo eziyimpambosi yokwenziwa.

Ukwakhiwa kwempambosi yokwenziwa

Impambosi le singayakha ngendlela ezilandelayo:
1. Eziqalweni zesenzo zilelunga elilodwa: dla- dliwa, fa- fiwa, pha – phiwa, mba- mbiwa – ma- miwa. Lezizenzo zijobelela u-iwa endaweni kankamisa osekucineni: dla – dl(a) > dliwa njalonjalo.

2. Eziqwini zesenzo eziqalisa ngonkamisa ezilamalunga amabili: enza enziwa, eba – ebiwa, osa – osiwa, onga – ongiwa. Kulezizenzo sijobelela u- iwa endaweni kankamisa osekucineni

3. Eziqwini zesenzo ezilamalunga amanengi ziqalisa ngongwaqa loba ngonkamisa: Izibonelo: khulula – khululwa, biya – biywa, dutshuza – dutshuzwa, thintitha – thintithwa. Kulezizenzo sijobelela u – iwa esikhundleni sikankamisa wokucina.

4. Ezenzweni ezingacini ngonkamisa –a: Izibonelo: -azi –aziwa, -thi – thiwa, -tsho – tshiwo. Ku –azi laku-thi simane sijobelela u- iwa, kanti ku – tsho sijobelela u-iwo esikhundleni sikankamisa wokucina.

5. Ukwakhiwa kwempambosi yokwenziwa ngokulwangisa: Ake sihlolisise izenzo ezilandelayo: kopa – kotshwa, thapha – thatshwa, dobha – dojwa, khuba – khutshwa, luma – lunywa, pompa –pontswa, bumba – bunjwa. Lapha sibona ukuthi uma isenzo silondebembili elungeni lokucina, lowondebembili uguquka abe ngulwangeni anduba sijobelel u –wa.

Sizaqala ngokutshengisa lokhu kuviki ezayo.

Kazifundwe ingwalo ngoba imihloliso izafika kuphela. Labo abadlala ngesikhathi bazasidinga basiswele nxa sebesidinga.

Related Posts

UMongameli uMnangagwa uqeqetsha abafundi beNUST abangu-2 570

Yintatheli kaMthunywa KUME konke koBulawayo, kwaba yinjabulo mgoLwesihlanu kuqhutshwa umbuthano wokwetheswa kwezicoco zemfundo kubafundi beyunivesithi ye-National University of Science and Technology. Abafundi abangu-2 570 baphiwe incwadi zabo zokuqeda izifundo nguMongameli…

Iminyaka emithathu ejele, bezama ukubulala isisebenzi

  Nkosilathi Sibanda KULAMADODA amabili akoBulawayo agwetshelwe ukuyahlala ejele iminyaka emithathu kulandela ukuzama ukubulala enye indoda abasebenza layo. Lokhu kuvele ngesikhathi uNjabulo Mpofu (31) owelokitshini leMabuthweni lo Clinton Mlilo (27)…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *