Isengozini imisebenzi yababalisi ngamaPractising Certificate

YiNtatheli kaMthunywa
UMBALISI ongela sithupha somsebenzi esibizwa ngokuthi yi-Practising Certificate, kasoke avunyelwe ukufundisa abantwana kusukela ngethemu ezayo.

Kubikwa njalo ukuthi ugatsha lwezemfundo kuhulumende luzanika isithupha somsebenzi lesi, esehlukene lesithupha esiphiwa ababalisi nxa besuka emakolitshini.

Iphephandaba likazulu libika ngokugcweleyo ukuthi ugatsha lwezemfundo yaphansi lwabika ukuthi nxa uhlelo lokunikwa kwe-Practising Certificate le lungaqhutshwanga kuthemu ezayo, kungenzeka ukuthi luqale ngomnyaka ka2017.

Loba umbalisi eseqeqetshe waphelela ekolitshini, kubikwa uzamele anikezwe isithupha esitsha lesi esizamvumela ukuthi angene ekilasini.

IPractising Certificate le isungulwa ngemva kokuba uhulumende enanzelele ukuthi sebebanengi ababalisi abangekho emthethweni. Phakathi kwengatsha zikahulumende zonke, kwatholakala ukuthi banengi ababalisi abasebenza ngudlu.

Kubikwa ugatsha lwezemfundo kuhulumende luphezulu kokuxoxisana labammeli benhlanganiso zababalisi kuleli ezigoqela inhlanganiso enkulu yeZimbabwe Teachers Association ngaloludaba.

Phezulu kwalokhu, kuzwakale ukuthi inhloso yesithupha esitsha lesi ngeyokuthi uhulumede ahlale esazi ukuthi ilizwe lilababalisi abangaki.

Imizamo yokuthintana loDokora yehlule loba abafakazi abangababalisi baveze ukuthi lubeka udaba lokuthi umphathintambo wabika ngokukhitshwa kwamaPractising Certificate la exoxisane lababalisi esigabeni seBubi kuviki ephelileyo.

Ekhuluma loMthunywa ngoLwesithathu, uMsekeli kaMphathintambo wogatsha lolu, uSikhwicamfundo Paul Mavhima uthe angeke atsho okunengi ngesithupha esitsha kodwa udaba abakulo ngolokubumba ugwalo lwe-Teacher Professional Standards.

“Sibumba lokhu okubizwa ngokuthi yiTeacher Professional Standards. Lapha sikhuluma ngokuthi ababalisi bonke kumele babhalise kugatsha oluthile. Ukubhaliswa lokhu kuzanceda ukuthi labo ababalisi bakwazi ukuthi kumele basebenze njani,” nguMavhima lo.

Ebuzwa nge-Practising Certificate, uMavhima ucele uMthunywa ukuthi aqale adingisise ngaloludaba.

Ababalisi bezikolo zemfundo ze-primary lase-secondary bazatshelwa ukuthi anduba bavunyelwe ukuthi bangene ekilasini kuzamele bakhiphe iPractising Certificate le abazayithola kugatsha lwezemfundo.

Ababalisi abakhulume loMthunywa bathe uhlelo lokunikezwa kwezithupha zePractising Certificate luzaphathisa ekuthini umsebenzi wababalisi.

UDokotela Dennis Sinyolo oyigcitshi kwezemfundo uthe nxa kuzasungulwa isithupha se- Teachers Practising Certificate kuzabe kulinyathelo elihle.

Uthe kungaba kuhle nxa isizwe singalandela amanye amazwe ngokubumba iTeaching Professions Council kumbe ugatsha olufanayo.

“Nxa kungenzeka lokhu kungaba kuhle sibili. Iqiniso elikhona yikuthi uhlelo lolu kwakumele luqale kudala.

Kumele uhulumende ahlale phansi lababalisi lengatsha zonke ezisebenza kwemfundo. Umsebenzi wababalisi uzahlonitshwa nxa bonke bengabhaliswa, kwazakale ukuthi yibaphi ababalisi abavunyelwa ukuthi basebenze kuleli. Okuqakathekileyo yikuthi sincedisane ukuphakamisa isisindo sababalisi.

“Kuzanceda njalo ukuthi ababalisi bezikhuze nxa besemsebenzini ngoba besazi ukuthi kumele bayenzeni,” kutsho uSinyolo.

UDkt Sinyolo uthe nxa kulenkulumo zokubumba iTeachers Professional Standards kutsho ukuba iZimbabwe isehlelweni oluhle lokuqinisisa imfundo.

Uthe kwamanye amazwe uhlelo lolu luyaqakathekiswa njalo isithupha seTeachers Practising Certificate sizayenqabela oguluva ukuthi bengangeni kulumsebenzi ngendlela ezingayisizo.

Ubalise impumela enhle yaloluhlelo kumazwe anjengeNigeria, Jamaica, Scotland leCanada.

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *