Izibabazo ezithathelwa kwezinye incezu zenkulumo

Isibabazo siyaqhutshwa

Lo umhlobo wezibabazo usetshenziswa ukubiza loba ukumemeza, kanye lokukhuleka.

1. Nxa umuntu ebizwa ngebizo lakhe: sisusa unkamisa wokuqala oyisiqalo u u-. Mandla! Zibusiso! Sihle! Jabu! Thoko.

Silakho njalo ukuthi sithi we Jabu! we Thoko! we Musa!

2. Nxa umuntu ebizwa ngesibongo kumbe ngesitemo sakhe: Sisusa unkamisa wakuqala oyisiqalo kanje:

Ibizo                                        Isibabazo

uSigola                                     Sigola!

uDube                                     Dube!

uNdlangamandla                  Ndlangamandla!

uDawu                                    Dawu!

3. Lamabizo angasiwo amabizo abantu lezibongo zabo lawo akha isibabazo ngokususa unkamisa wakuqala:

Ibizo                                                            Isibabazo

bantu                                                        Bantu!

udadewethu                                            Dadewethu!

amajaha                                                   Majaha!

4. Nxa sifunga silakho ukususa unkamisa osekuqaleni kwebizo kumbe silisebenzise ligcwele ibizo lelo:

Dadewethu!            kaBaba!

Kumbe
Ubaba avuke!                               Umama sibili!

Umnewethu!

5. Amabizo ezigaba 2(a) ubunengi angasebenzisa u bo- ukwakha isibabazo, kodwa ayisiwo wonke asebenzisa indlela le:

Ibizo                                                              Isibabazo

Omama                                                         Bomama!

Omalume                                                       Bomalume!

dadewethu                                                    Bodadewethu!

6. Silakho njalo ukusebenzisa  izenzo eziphoqayo njengezibabazo:

Hamba!

Geza! Sebenza! Vuka!

Nansi eminye imihlobo yezibabazo:

Umuntu onikela inja uthi sa! Umuntu othimulayo kuthiwa kuye chitha! Umuntu oqhubela omunye ulutho uthi mi! kumbe mina! Umuntu osabelayo uthi we! Umuntu ozwa ubuhlungu uthi i – i – i- ! Umuntu ofuna kuthulwe umsindo uthi –sh!

 

Related Posts

Kutsha izakhiwo ezintathu enzikini yedolobho lakoBulawayo

Raymond Jaravaza IZAKHIWO ezintathu ezisenzikini yendawo yamabhizimusi koBulawayo zilumathe umlilo ngoLwesibili emini. Okwakhathesi, izicitshamlilo zeBulawayo Fire Brigade ziphakathi komsebenzi kulindawo esemgwaqweni kaLobengula Street ku-3rd lo 4th Avenue. Izimota eziyisithupha zokucitsha…

IBosso ibonga abasekeli

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHighlanders selibonge bonke abasekeli balo abahambe eGweru ukuyakhuza iqembu kumdlalo walo leTelOne ngoMgqibelo. Kumbiko okhitshwe liqembu ngoMvulo ekuseni, iBosso ithe uthando lwabasekeli kaluqhubeke, njalo lukhuthaza abadlali, abaqeqetshi…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×