Izigaba zamabizo

Kuviki edluleyo sitshengise ukuhlela amabizo ngezigaba zawo silandela indlela yakuqala eyacandwa nguC M Doke. Yona yehlukanisa amabizo ngobunye lobunengi kusigaba sinye. Ngenxa yalokho sikubonile ukuthi izigaba zamabizo lezo zicina seziyisitshiyangalombili. Abafundi abebehamba kunye lami bangabuyela emuva kancinyane babone izibonelo esaziphayo.

Izigaba 7 lo 8 ngendlela ka C M Doke ziyibunye kuphela amabizo angena lapho kehlukanisi ubunye lobunengi. Lapha sikhuluma ngamagama anjengala: ubusuku, ubuhlalu, ububi njalonjalo kusigaba 7. Kusigaba 8 sithola anjengala: ukudla, ukulunga, ukukhanya, ukusa njalonjalo.

Nanku okunye okumele sikunanzelele: Esigabeni 1 ubunye lo 2 ubunye, isiqalo umu- sisetshenziswa kuphela nxa isiqu sebio silelunga elilodwa. Izibonelo : Kubizo umuntu isiqalo ngu – umu- ilunga ngu –ntu. Kubizo umuzi isiqalo sebizo ngu- umu-, ilunga ngu – zi. Nxa isiqu silamalunga amanengi, kusetshenziswa isiqalo um-. Izibonelo: umfana, umlenze.

Esigabe 1 ubunengi kulamabizo akhiwa ezenzweni eziqalisa ngonkamisa asebenzisa isiqalo ab-. Izibonelo: aboni, abongi, abenzi, abelusi.

Isiqalo sesigaba 2 ubunengi silotshwa ngokupheleleyo kanje — imi- loba nje enkulumeni sivame ukusifinyeza sithi im- ikakhulu enkulumeni ephangisayo. Nxa sibhala amagama lawo ami kanje: imifula, imilenze, imihlambi, ngoba kasifinyezi.

Ngokufananayo, esigabeni 3 ubunye, isiqalo ili- sisetshenziswa emabizweni aleziqu ezilelunga elilodwa kuphela. Izibonelo: ilitshe, ilizwi, ilizwe, ilifa. Isiqalo i- sivuma lapho isiqu silamalunga amabili kusiya phezulu. Izibonelo: idada, igula, isaka. Lanxa sesitsho njalo, bakhona abantu abathi izwe, ifa, itshe, esikhundleni sokuthi ilizwe, ilitshe, ilifa.

Related Posts

Akulalwa ngeCardinal X25 koBulawayo

  Nkosilathi Sibanda “Angilayo imbali” Le yiyo ingoma ezabe ihlatshelwa ngesikhathi iqembu lomculo elilodumo kulezinsuku elivela eSouth Africa, iCardinal X25, lithokozisa abalandeli balo ngoLwesihlanu, kwenye ihotela koBulawayo. ICardinal X25 itshintshana…

Ikhefu elitsha iMunhumutapa Day

  Nkosilathi Sibanda UHULUMENDE usebike ukuba umhlaka 15 Mpandula usezakuba likhefu elisemthethweni elizweni njalo lizabizwa ngokuthi yiMunhumutapa Day, kuqalisa lonyaka. Ilanga leli lihambelana lokuzalwa kukaMongameli Emmerson Mnangagwa, njalo uHulumende uthe…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *