IMBONGI kule inkondlo ikhuluma ngomuntu ongelankani osetshe amathe mayelana labantu. Kabazwisisi abantu lumuntu ngoba engaqedisisi ukuthi bafuna enzeni ngempilo yakhe. Umuntu lo uthi abantu bayamqala ezithulele.
Bayamgolomba, bemnyonkoloza kodwa ukutshaya indiva konke lokho ezithulele. Isimanga yikuthi abantu bayamhlambaza bemthuke lanxa engonanga lutho kodwa uzithulele.
Kaqedisisi okumele akwenze lumuntu ngoba engahleka abantu bathi lizanka. Angahleka bathi wadlula zisengwa okutsho ukuthi uphambene ingqondo ikhanda lakhe alisebenzi kahle. Bayaphambili angahleka bathi uthaba okosane nxa eqhubeka ehleka bathi luhlanya olusemehlweni abo. Kasakwazi ukuthi enzeni lumuntu yikho nje ebuza ethi, “Pho lithi ngenzeni?” Engathula bathi vele ubengathini akulalutho obengalukhuluma.
Nxa ethule lokhu bakuchaza njengokuthi ugaya izibozi okutsho ukuthi ucabanga izinto ezimbi kuphela. Babuye njalo bathi ukuthula lokhu kutshengisa ukuthi ulengqondo embi. Uthule nje ngoba mubi kalunganga. Uyabuza lumuntu ethi, “Pho lifuna ngenzeni?” Usephelelwe kasazi ukuthi abantu bafuna enzeni. Nxa ethuli kuthiwa kalunganga, angakhuluma kuthiwa uyimbulu njalo nje ukhuluma ngoba uthembe isibindi.
Konke lokhu bakuchaza bethi kalabuntu lumuntu ufuna ukubatshaya. Bathi akuphileki laye ngoba uyinyamazana.
Umbuzo ulokhu ukhona ukuthi pho bafuna ukuthi enzeni yena? Bayaphambili bemthuka bethi ubolile ulengqondo embi njalo mubi kalunganga. Omqalayo lumuntu kuthiwa ulungile, ongalunganga nguye lo oqalwayo. Bayavumelana abantu ukuthi kumele atshaywe lumuntu ngoba udazi inkani. Ngakwelinye icele nxa engenzanga lokhu kumele atshaywe ngoba uligwala.
Kumele atshaywe njalo ngoba kalamandla. Baqhubekela phambili bethi kumele alungiswe ngoba ulengqondo embi. Kazi okumele akwenze lumuntu yikho nje eqina ngombuzo wakhe othi, “Pho mina kumele ngenzeni?”
Ukulunga kwakhe bathi yibuthutha. Ukuthula kwakhe bathi yibugwala, ukuhleka kwakhe yibuzanka. Ukuthula kwakhe kuchazwa njengokuthi ulolunya okutsho ukuthi ulesihluku. Njalo ukuthula kwakhe bakutolika njengokuthi uyisiqholo okutsho ukuthi ulenkani.
Uma ngombuzo wakhe lumuntu othi, “Pho lithi ngenzeni mina? Uphelelwe lumuntu okutsho ukuthi kasakwazi okumele akwenze. Engenza okuhle uyasolwa, enze okubi uyasolwa njalo. Pho enzeni? Lokhu kutshengisa ukuthi abantu abakwazi abamele bakwenze.




