Ethel Ncube
ABALIMI kumele babe lolwazi ngokulinywa kwamatamatisi ukuze benelise ukuwavuna ngendlela njalo bangacini belahlekelwa yinzuzo yabo.
Ekhuluma loMthunywa uNkosazana Samukelisiwe Sibanda ongumlimi ubike ukuthi abalimi bangathi bayaluswela ulwazi oluqondileyo ngokulinywa kwamatamatisi.
“Inengi labalimi abalalo ulwazi ngokulimeka kwamatamatisi. Abanengi bavame ukuthi balime amatamatasi emagabheni kumbe emasakeni kodwa kucine kubahlupha engasakhuli kuhle.
“Kulungile ukuwalima lapho kodwa kumele ukuthi ngokuya kwesikhathi nxa sekhula uwakhiphe uwahlanyele kuhle endaweni enkulu.
“Nxa ufuna akhule kuhle esakeni kumele ungawaminyanisi njalo wenze isiqiniseko sokuthi isaka lakhona kumbe igabha likhulu ukuze impande zinabe njalo kube lokudla okweneleyo,” kuchaza uNkszn Sibanda.
Ubuye wathi amatamatisi yisilimo esidinga umhlabathi ovundileyo kakhulu ngakho nxa ufuna ukuwalima kumele ube leqiniso lokuthi umhlabathi uvundile.
Uqhubeke walandisa ngendlela zokuvikela amatamatisi ekutshazweni.
“Amatamatisi kumele avikelwe ekutshazeni ngoba angavele atshazwe awasakhuli eqhubekela phambili.
“Ezinye zezindlela zokuvikela amatamatisi ekutshazweni yikufaka izigubhu ezilamanzi esivandeni samatamatisi. Lokhu kwenza umqando uphelele ezigubhini. Eyinye indlela yikwakhela amatamatisi la ukuze angabanjwa ngumqando,” kulandisa uNkszn Sibanda.
Okunye uthe ukuze amatamatisi akhule ngendlela akumelanga umlimi awekele enabela phansi kodwa kumele awesekele ngezigodo ukuze aqonde.
“Amatamatisi ayasekelwa ngezigodo aqonde yikho ukuthi akhule njalo azale kuhle. Ukuwekela enabela phansi kuyawaphambanisa ekukhuleni,” kuchaza uNkszn Sibanda.
Uphethe ngokuthi amatamatisi yisilimo esidinga amanzi kakhulu.
“Okunye njalo okuqathakileyo ematamtisini ngamanzi, umlimi kumele enze isiqiniseko sokuthi siyawathola amanzi eneleyo ngaleyondlela ayakhula kuhle okumangalisayo,” kuphetha uNkszn Sibanda.