Yazi nge-coronavirus

1. Kuyini i-Covid-19?

NgoMpalakazi nyakenye kwaqhamuka umkhuhlane omutsha owe-coronavirus elizweni leChina. Umkhuhlane lo wetheswa igama lokuthi Covid-19. Ngenxa yokuba uthelelwana lula sowasabalala emazweni amanengi emhlabeni. Ama-corona virus aliqula lamagcikwane amanengi atshiyeneyo abangela ukugula kugoqela umvimbano kusiya kweminye imikhuhlane eyingozi.  

2. Ithelelwana njani i-Covid-19?

– I-Covid-19 ithelelwana njalo imemetheka lula. Ithelelwana ngokubamba kumbe ukuphefumula amathonsi avela emlonyeni kumbe emakhaleni omuntu osehlaselwe ngumkhuhlane lo. 

– Ukuba seduzane lomuntu olalumkhuhlane okufana lokuxhawulana kumbe ukumthinta.

– Ukubamba kumbe ukuthinta ulutho oselulamagcikwane la ubusubamba amehlo, amakhala kumbe umlomo. 

– Ukuthintana lenyamazana ezigulayo kumbe ezasendle. 

3. Ngingazi njani ukuba ngingabe ngile-Covid-19?

Izibonakaliso zigoqela ukutshisa komzimba, ubuhlungu esifubeni, ukudinwa, ukungenwa ngumqando, ukutshaywa likhanda, umphimbo obuhlungu, kanye lokukhwehlela okomileyo. Izibonakaliso lezi zandise ukubamnene njalo ziqala kancane kancane. Ezimweni ezinzima kakhulu, umuntu angabanjwa yi-pneumonia kumbe abelobunzima nxa ephefumula,         kwesinye isikhathi izinso zicine zingasasebenzi kuhle. 

Nxa unakanela ukuthi ule-Covid-19, uyaxwayiswa ukuthi ufonele inombolo zeMinistry of Health and Child Care Hotline Numbers: +263714734593 kumbe +263774 112531  

4. Ngingehlisa njani amathuba okubamba i-Covid-19?

– Ungasondeleli muntu, gcina indawo engange mitha eyodwa phakathi kwenu, ikakhulu nxa omunye wakho elezibonakaliso zophepha. 

– Zivikele ekuthinteni inyamazana zepulazinini kumbe ezasendle.

-Vala amakhala kanye lomlomo nxa ukhwehlela kumbe uthimula nge-tissue kumbe ngaphakathi kwendololwane.  

5. Geza izandla ngamanzi lesepa ngalezi zikhathi:

– Ngemva kokuthimula kumbe ukukhwehlela

– Nxa ugcine abagulayo, 

– Ngemva kokusebenzisa isambuzi 

– Ngaphambi kokuba ulungise ukudla, nxa ukulungisa lalapho usuqedile ukukulungisa. 

– Ungakaqali ukudla 

– Ngemva kokuthinta inyamazana kumbe ingcekeza yazo

– Ungakaniki abantwana ukudla

– Izandla zingangcola

Zehlukanise okwensuku ezingu-14 nxa uke wethekelela ilizwe elilabantu abalalumkhuhlane kumbe nxa uke wabaseduzane lalabo abathwele leligcikwane.

Ungethekeli amazwe, amadolobho kumbe ezinye indawo lapho umkhuhlane lo omemetheka khona. 

6. Ngingaphatha njani ukukhathazeka ngalesi sikhathi?

– Kujwayelekile ukuzizwa udanile, ulokukhathazeka, ukwesaba kumbe uzondile ngalesi sikhathi. Khuluma labantu obethembayo abafana lomdeni kumbe abangane.

– Nxa kumele uhlale ngekhaya, dlana kuhle, uzivoxavoxe uphinde uxoxisane labathandekayo. 

– Hlala uxoxa labathandekayo ku-email, kumakhalekhukhwini kumbe kunkundla zokuxhumana. Ungabhemi, unganathi tshwala kumbe uthathe izidakamiswa. 

– Nxa uzizwa uphelelwa, khuluma labezempilakahle abafundisi kumbe yiloba ngubani omethembayo.

– Woba lohlelo lokuba uzakuya ngaphi ukuyadinga usizo ungagula. 

– Lingahlali lilalele kumbe libala okusabalaliswa emaphepheni kumbe kunkundla zokuxhumana okudanisayo. 

– Woba lendlela engavikela abantwana abatshiywe bodwa ekuhlukuluzweni ngokocansi kumbe ezinye indlela ikakhulu labo abatshiywa bodwa ngoba abazali bevalelwe.

Related Posts

Ziyawa eGwanda

Abaculi beSouth Africa, amaQ Twins, sebefikile kuleli ngemva kokuphuthelwa luhambo lwabo lokuqala ngenxa yokulahleka kwamaphasipoti abo. Amawele la, afike elizweni ehamba lomculi odume ngengoma ethi “Uyoncengwa Ngunyoko”, uMafikizolo, njalo bonke…

Konke sekumi ngomumo kuBulawayo Arts Festival

Langalakhe Mabena KONKE sekumi ngomumo kumcimbi wezomculo oweKings and Queens Concert ozaqhutshwa ngaphansi kweBulawayo Arts Festival (BAF) mhlaka 4 Nhlangula. Umcimbi lo uxhaswa yikhansili yedolobho lakoBulawayo njalo uyingxenye yemcimbi yokuthakazelela…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×