Online Reporter
Lamuhla sixoxa ngamanye amabizo athiwa ngamabizomuntu, ngemva kokuxoxa ngamabizoqho.
Wonke amabizomuntu akhiwa esenzweni. Nanzi izibonelo zamabizo aleziqalo eziqala ngongwaqa. Siwahlela ngaphansi kwezihloko:
(a) Nxa sisakha amabizomuntu eziqwini zezenzo ezilamalunga amabili langaphezulu kwamabili, ziqala ngongwaqa, sisusa unkamisa wokucina wesiqu sesenzo, sijobelele u-i. Ekuqaleni sifaka isiqalo sebizo esivumayo.
Isibonelo: lima >umlimi – um + lim(a) +(i) –umlimi.
2 Izenzo eziqala ngonkamisa Amabizomuntu ngaphansi kobunye lobunengi. Izibonelo: etha umethi abethi; akha umakhi abakhi; ethula umethuli abethuli; endlala umendlali abendlali.
(b)Nxa sisakha amabizomuntu ezenzweni eziqala ngonkamisa, siqala ngo- umu- (ubunye) phambi kwesenzo, unkamisa wokucina wesenzo uyasuswa indawo yakhe ithathwe ngu –i. Isibonelo: etha > umethi- um+ eth(a) + (i) >umethi.
Nxa amabizomuntu esebunengini, siqala ngo-ab-phambi kwesenzo, unkamisa wokucina wesenzo uyasuswa indawo yakhe ithathwe ngu –i.
Isibonelo: etha > abethi; ab + eth(a)+ i>abethi. Ngeviki ezayo siqala kuzenzo eziyimpambosi.
