Nobuhle Mgwaqo
Abesilisa sebekhuthazwe ukuthi baqakathekise ukuhlola masinyane igcikwane leHIV khepha sekuvele imbiko yokuba abesilisa balamathuba aphindwe phose kabili okuba babe le-Advanced HIV Disease (AHD) kulabesifazana, okuyisimo esibulalayo loba kulemizamo eminengi ekhona yokulwisa ukumemetheka kwegcikwane le-HIV.
I-Advanced HIV Disease ligcikwane leHIV eliyabe selixhwalile.
UDokotela Tichaona Nyamundaya onguZimbabwe Health Interventions chief of party uthe i-Advanced HIV Disease isibulele abesilisa abanengi ngesizatho sokuba bayaphuza ukuyadinga usizo lwezempilakahle nxa bephathekile emzimbeni.
“I-AHD iyabulala, kayidlali. ESub-Saharan Africa, umuntu oyedwa phakathi kwabantu abathathu abangeniswa kuhlelo lwe-ART, bayabe bele-HIV exhwalileyo. Phezulu kwalokho isilinganiso se-10 phesenti yabo bafa kungakedluli inyanga ezintathu beqalise uhlelo lwe-ART,” kutsho uDkt Nyamundaya.
“Abesilisa balamathuba ayi-1,6 okuthi befika esibhedlela batholakale bele-AHD nxa kuqathaniswa labesifazane. Lokhu kuveza ukuthi abesilisa bayaphuza ukuyadinga usizo lwezempilakahle.
“Lokhu kumele kutshintshe. Kumele sikhuthaze abesilisa ukuthi bayehlolwa futhi belatshwe masinya, njalo baqhubeke besekwelatshweni,” kutsho uDkt Nyamundaya.
Uthe labo abale-HIV exhwalileyo basengozini enkulu yokufa ngenxa yezifo ezingosomathuba loba sebengeniswe kuhlelo lwe-ART.
I-AHD yisigaba se-HIV lapho amasotsha omzimba ayabe esengaphansi kwe-200cells/mm kumbe umuntu ekuStage 3 kumbe Stage 4 weWorld Health Organisation.
Kubikwa abadala abale-AHD abanengi bandise ukuhlaselwa yimikhuhlane ebalisa umkhuhlane wesifuba (TB), imikhuhlane ebangelwa ngamagcikwane kanye le-Cryptococcal meningitis eyiyo ecina ibangela ukufa kwabo.
Abasengozini yokuba le-HIV exhwalileyo yilabo abasanda kutholakala belegcikwane le-HIV kumbe abake bangena kuhlelo lwe-HIV kodwa bama ukuthatha imithi yabo, lalabo abangahambelani lamaphilisi abawanikiweyo okucindezela igcikwane leHIV.
Abantwana abaleminyaka engaphansi kwemihlanu labo kuthiwa bale-AHD ngaphandle kokuthi babe sebelenyanga ezidlula ezingu-12 bekuhlelo lwemithi yokucindezela igcikwane le-HIV.




