Ethel Ncube
KULANDELA ukufa kwenhlanzi ezinengi esizibeni esibizwa ngokuthi nguMazayi eMaphisa sokutholakale ukuba amanzi la aletshefu.
Inhlanganiso ye-Environmental Management Agency ibike ukuthi ngemva kokuhlolisisa amanzi bananzelele ukuthi kuletshefu ye-cyanide.
UMphathi wesabelo seMatabeleland South uMnumzana Descent Ndlovu uthe liqiniso ukuthi kuletshefu esizibeni.
“Kutholakale ukuthi kulomuthi oyingozi emanzini asesizibeni lesi. Okungabe kwenzakele yikuthi mhlawumbe kukhona abathele icyanide le emanzini kumbe ukhona ogezisele isitsha kumbe olunye ulutho olulecyanide esizibeni lesi.
“Inhlolisiso esiyenzileyo ikhomba ukuthi i-cyanide le kayiveli kuzindawo kumbe kumankampani agebha igolide eduze ngoba eminye imifula eduze lendawo zeMine khonapho ayilanhlanzi ezifileyo okutsho ukuba indawo ebelohlupho nguMazayi kuphela, ezinye lezi azilahlupho,” kubika uMnu Ndlovu.
Iphephandaba likazulu like lakhulumisana lesinye isakhamuzi uNkosazana Silokuthula kukaMazayi esibike ukuba babona ngabantwana ukuba sekulohlupho.
“Sabona abantwana bebuye lenhlanzi ezinengi ngekhaya okwenza sahle savula amehlo ngokuthi bazithiye njani bazibamba zabazinengi kangaka. Sabuza abantwana ukuthi bazithole njani inhlanzi lezi bathi bona bazithole zifile zindenda emanzini okwenza sahle sabika kunkokheli njalo sazama lokuxoxisana labantwana ukuba bangazidli inhlanzi lezi ngoba singazi ukuthi zibulawa yini.
“Okwakhathesi sesibikelwe ukuba litshefu eyangena esizibeni lesi yiyo engabe yabangela ukufa kwenhlanzi. Akulamuntu okumele ethenge inhlanzi engazi lapho ezivela khona, silethemba kuzaba lemizamo eyenziwayo ngoMazayi ukuze senqabele lezifuyo ezingafika zinathe khonapho,” kubika uNkszn Sibanda.




