Online Reporter
Impahla yeNdebele
Imvunulo
Lapha siqala ngokuphetha imvunulo yabantu besifazana. Isiqhama yisembatho sabomama esenziwa ngesigogo semvu. Sisetshenzwa njengazo zonke imvunulo zesigogo. Siyimvunulo eyembathwa emhlane mhlazana kuqanda.
Inempe — le yingubo yembuzi evunulwa yizalukazi. Isigogo siyatshukwa size sivuthwe, besesiphatshulwa impiko ukuze sibukeke. Nxa sezivunulwa, zivunulwa zibembili besezihlanganiswa ngenzwezwe ezithungelwe kuzo. Ngenxa yobukhulu bayo isitha umzimba waphezulu lowangaphansi.
Imvunulo engakhethiyo: Amanyathela yizikhumba ezivunulwa ezinyaweni. Amanyathela enziwa ngezikhumba sesiphaqa senkomo. Nxa esenziwa, osikelwayo unyatheliswa esigogweni besekusikwa kulandelwa isilinganiso sonyawo lwakhe. Amanyathela abotshwa imichilo eyiyo eyenza kuvunuleke.
Isiqhazo yilokhu okuhlonywa endlebeni yomuntu okleklileyo. Kuvame ukuthi isiqhazo sibe ngesogaba lwebele. Izigetsho yizikhumba zembuzi eyisinephu ezivunulwa zithi khamfu phezudlwana kwezinqagala lengalweni lapho okuvuswa khona umbakwa. Izigetsho zivunulwa ngabagidayo, ikakhulu izangoma.
Imithinsi yona yimvunulo yezikhumba ezichachwayo besezihlanganiswa ngozwezwe ekhalweni. Kuvame ukuthi yenziwe ngezikhumba zenkone kumbe ezensimba. Isikhumba siyachachwa sitshilwe size sitshilane. Lokho osekutshiliwe kuthungelwa ezwezweni kuze kwanele ukhalo. Imithinsi ivame ukuvunulwa ngabantu abagidayo.
Indlukula (isigula) yingwane yezangoma eyenziwe ngensiba zentshe. Ziyelukwa njengecansi insiba zentshe besezihlanganiswa ngokuthungwa ngosungulo. Indlukula ivunulwa yizangoma nxa zigida. Ziyivunula ekuyeni esiphaqeni. Ingala lokhu yisibhexe sobuhlalu esivulwa ekhanda ngabalamadlozi angaqanjwa ngebizo. Kulesosibhexe kulenga uzwezwe lwesikhumba. Lalo uzwezwe luba lobuhlalu obuphothelweyo obehla maqondana lendlebe. Kwande ukuthi nxa kuphothelwa kugatshaniswe ubuhlalu obumhlophe lobuyinkiwane.
Impahla yomuzi okunjengembiza: Imbiza zomdaka zibunjwa zitshiyane ubukhulu bazo kunanzwa umsebenzi ezizawenza.
Eyotshwala yona inkulu kulazo zonke. Kuphekwa ngayo utshwala. Eyamanzi inkulu okulingene ukuthi ithwaleke. Kukhiwa ngayo amanzi. Eyesitshwala ilingana inswelo zalelokhaya. Ngeyokuphekela isitshwala, inkobe lokunye ukudla kwekhaya.
Imbiza zomdaka zibunjwa ngogogo ngebumba elithatshwa emfuleni. Nxa ibunjwa isuka phansi incinyane ibisisiba lesisu esenza ibe lomthamo omkhulu.
Umayibumba uyawubuyisa umlomo wayo ukuze ilungele umsebenzi wayo. Ngemva kokubunjwa ziyayekelwa zizomele. Zingoma zigejelwa igodi zitshiswe ngamaxolo zize zibebomvu gebhu. Ezalileyo ziyadabuka zihle zife.
Ezivuthwe kuhle zikhala zithi nqe! nqe! nqe nxa ziqoqodwa.
Ngemva kwalokho ziyakhangulwa. Ziyabuyiselwa eziko, besezigxotshelwa impande zomsusu. Nxa sezibomvu gebhu ziyathelwa amanzi omsusu. Amanzi angezwa ukutshisa aphuphuma aze achitheke lomzimba wayo wonke. Isenzo lesi yiso esiyikukhangulwa kwembiza. Senza ziqine. Abanye bakhangula ngobulongwe obumanzi ingabe insipho zotshwala. Akukhathalekile ukuthi zikhungulwa ngani. Indlela yokukhangula yinye.
