Inkulumo Ngomumo: Ukuxazulula Ingxabano Esintwini

Siphathokuhle Ngulube
Salibonani bafundi. Siyahlangana njalo kuleli iviki. Ngithemba liyazilandela izifundo ezilifundisa ukuba libe ngabantu abalobuntu emphakathi. Bayatsho abadala ukuthi isizwe esingelabuntu sikhohlakele. Lamuhla sizakhangela izingxabano esintwini lezindlela ezingaxazululwa ngazo.

Lapho esihlala khona zibakhona izingxabano ezithile, abantu bayaxabana abanye bayona emphakathini kodwa kufanele ekucineni kwakho konke kube lesisombuluko, ingxaki ixazululwe abantu baphile kuhle, impilo iqhubeke.

Zinengi izindlela ezingalandelwa ukuxazulula izingxaki ezithile ukuze abantu bahlalisane ngoxolo. Ake sikhangele umumo ongaphansi sixoxe ngawo.

UThemba loMelusi badlala ibhola lamaphepha emgwaqweni ophambi kwangakibo. UMelusi alikhahlele ibhola liqonge liyephezulu. Mamo! Yenzeka inkemenkeme ibhola layatshaya ifasitela lakomakhelwane wakoMelusi uDube.

Aphume eselulwandle uDube engasazondanga nje esegane unwabu. Athi kunje kunje akuthathe ngempama okuMelusi kumphunyuke uDube kweqe kume laphana uDube asale ebambe umoya nje. UDube ngolaka olukhulu uphuma ehuba eqonda koNcube ngakibo kaMelusi.

UDube akakhuleki lokukhuleka uyazithuthela nje koNcube bonke babambe owangaphansi bamangale ukuthi uDube ungenwa yini. Uyatshinga adle ubhedu uNcube abelesithuli. UDube uthi kuNcube ilanga lisiyatshona elamhlalokho ufuna ifasitela elitsha endlini yakhe. UDube uyafulathela atshiye ebatshele abakudla ngesikhathi sendlala abakoNcube. UNcube ugobisa ikhanda phansi athi, “Uthi ukuzala”

—Nansi ingxabano ngaphezulu bafundi. Baqinisile abadala nxa bethi icala lembula ingubo lingene. UNcube selecala abengalilindelanga.

(a) Ingaxazululwa njani ingxabano le bafundi?

(b) Kuqondile yini okwenziwe nguDube?

(c) Kambe uDube bekumele enzeni?

(d) UNcube yena kukhangelelwe ukuthi enzeni njengoba nguye olomntwana otshaye ifasitela. Ngezinye indlela uNcube nguye olecala abadala bathi inyoni itshayelwa abadala.

(e) Yena umabulala ifasitela uMelusi bekufanele enzeni?

Zikhona izindlela zokuxazulula ingxabano esintwini. Asizameni ukuxazulula umumo lo ongaphezulu singakaxoxi ngawo. Ngeviki elizayo sizawuxazulula ndawonye sibone ukuthi kanti isintu sithini ngengxabano.

Libe leviki elihle bafundi. Asihlanganeni ngeviki ezayo.

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×