Isichasiso siyaqhutshwa

Isivumelwano sesichasiso
Ake sihlole imitsho elandelayo
Umfana-fitshane ulimele. (Isiphawulo)
Isitsha-bomvu sifile. (Isibaluli).

Ingane-mi iyafunda.(Ubumnini).

Isifo –nye siqhamukile.(Inani).

Nxa ukhangela imitsho engaphezulu akukho ukuvumelana phakathi kwebizo eliyinhloko kanye lesiqu esifanele ukusichaza.

Ukuze kwenzeke lokhu kufanele ngifake isakhi esithize esizakwenza kube lalokhu kuvumelana. Ake siyihlole njalo imitsho elandelayo:

Umfana om-fitshane ulimele. (Isiphawulo). Isitsha esi-bomvu sifile. (Isibaluli). Ingane ya-mi iyafunda. (Ubumnini). Isifo si-nye siqhamukile. (Inani).

Izakhi ‘om’, ‘esi’, ‘ya’, lo ‘si’ yizivumelwano, ngoba yizo ezenza kubelokuvumelana kule imitsho. Umahluko kule imihlobo yezichasiso wenziwa yizo izivumelwano, njengoba sizibona emitshweni.

Ake sihlole imihlobo yesichasiso ngasinye ngasinye: Njengoba sesitshilo ngaphambili, isiphawulo ligama elichaza uSobizo.

Libonakala ngezivumelwano. Ake sihlole izivumelwano kanye lendlela ezakheke ngayo: Ibizo umuntu likusigaba 1, isakhi sesichasiso ngu –a silandelwa yisiqalo sebizo umu-. isivumelwano sesiphawulo esivela lapho ngu omu- Ugogo + a + u- > o-.

Isigaba 2 – Abantu – a + aba- > aba-. 2a ogogo + a + abo- > o-.

Isigaba 3 umuthi – +a +umu- omu-.

Sizaqala lapha kuviki ezayo.

Related Posts

UMongameli uMnangagwa uqeqetsha abafundi beNUST abangu-2 570

Yintatheli kaMthunywa KUME konke koBulawayo, kwaba yinjabulo mgoLwesihlanu kuqhutshwa umbuthano wokwetheswa kwezicoco zemfundo kubafundi beyunivesithi ye-National University of Science and Technology. Abafundi abangu-2 570 baphiwe incwadi zabo zokuqeda izifundo nguMongameli…

Iminyaka emithathu ejele, bezama ukubulala isisebenzi

  Nkosilathi Sibanda KULAMADODA amabili akoBulawayo agwetshelwe ukuyahlala ejele iminyaka emithathu kulandela ukuzama ukubulala enye indoda abasebenza layo. Lokhu kuvele ngesikhathi uNjabulo Mpofu (31) owelokitshini leMabuthweni lo Clinton Mlilo (27)…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *