Ethel Ncube
INHLANGANISO ye-Agricultural Engineering Mechanisation and Farm Infrastructure Development, isicebise uzulu ukuba iziphala ezenziwe ngamazenge ziyagcina umumbu okwesikhathi eside, ungahlaselwanga yizibungu eziphehla umumbu esiphaleni.
U-Provincial Mechanisation Engineer esabelweni seMatabeleland North uMnumzana Oliver Mashiri uthe abalimi bangagcina isivuno sabo esiphaleni sezenge akubi lengozi yokuthi umumbu uphehlwe.
Uthe iziphala zezenge ziyavikela umumbu ekuphehlweni.
“Isiphala esakhiwe ngezenge awudingi kufaka umumbu wakho umuthi, uwuvuna nje umumbu wakho uyewufaka esiphaleni esakhiwe ngezenge ungazange ufake umuthi.
“Okwenzakalayo, nxa umumbu usuhululiwe, uyawuthatha uwufake esiphaleni sakho esenziwe ngezenge, uqede lapho ufake amakhandlela amabili uwalayithe, uwatshiye ebhebha, ungathi ususiyakhangela uthole amakhandlela esecitshile kuyabe kungasela oxygen phakathi, kungakho akulasibungu esingaphila phakathi nxa kungela oxygen,” kubika uMnu Mashiri.
Ubuye waveza ukuba isiphala lesi siqinile njalo siyahlala isikhathi eside.
“Isiphala esenziwe ngamazenge siqinile njalo ubuhle baso yikuthi awudingi kuthenga umuthi wokuvikela ukuba umumbu wakho ungaphehlwa, ungavele uwuhulule, okwakho yikuyathela esiphaleni sakho kuphela ubususiyagayisa.
“Nxa ungavele uvule isiphala usiyathatha umumbu, kumele ulayithe futhi amakhandlela akho uwekele ebhebha ukuze kungabi le-oxygen, ungabona esecitshile sungawakhipha uvale isiphala sakho,” kutsho uMnu Mashiri.
Uphethe ngokuxwayisa labo abafisa ukwenza iziphala zamazenge ukuthi bafike emahofisini abo.
“Abafisa ukwakha iziphala lezi abavakatshele emahofisini abona ngezokulima aseduzane labo ukuze babatshengise labo abalungisa iziphala lezi,” kutsho uMashiri.




