YiNtatheli kaMthunywa
NGENXA yokwanda kwabantu abafa kungozi zomgwaqo kanye lezifuyo, abalimi sebekhuthazwe ukuthi banakekele izifuyo zabo zikhathi zonke ukuze zingehlelwa zingozi lezi.
Ekhuluma loMthunywa uMnumzana Brian Gwebu ongumtshayeli ubike ukuthi sebekhathele ngenkomo ezingena emgwaqweni zingela belusi okwenza bawelwe zingozi.
“Kumele abalimi benze imizamo ngokukhangela izifuyo zabo ngoba lokhu kuba yingozi kithi izihambi kanye lenkomeni zabo,” kuchaza uMnu Gwebu.
Uthe sekulabantu abanengi kakhulu abalahlekelwa zimpilo zabo ngenxa yezifuyo ezingena emgwaqweni ikakhulu ebusuku.
UMthunywa ubuye wakhulumisana loMnumzana Maxwell Sibanda ongumlimi othe yena kubi ukuthi abalimi bayekele inkomo zabo zihamba zodwa kungela muntu ozikhangeleyo.
“Inkomo azalelwa ukuhamba kodwa kumele zibe lomuntu ozikhangelayo ukuze ziphephe ezingozini zomgwaqo. Lokhu kunceda laye umlimi ngoba ulakho ukuphelelwa yizifuyo zakhe zitshaywa zimota,” kuchaza uMnu Sibanda.
Uqhubekele phambili esithi okungcono kakhulu yikuthi umlimi afake ucingo, avalele inkomo zakhe nxa kunzima ukuthi ahlale ehamba lazo.
“Nxa kusehlula ukuthi umlimi ahlale ekhangele inkomo zakhe kungcono azivalele ngocingo ukuze zingayi emgwaqeni,” kuchaza uMnu Sibanda.
UMthunywa ubuye wakhuluma loDokotela Khumbulani Sibanda oweVeterinary Services obike ukuthi kulicala ukuthi inkomo zihambe zodwa emgwaqweni ngoba kungaba lomonakalo uyahlawuliswa.
“Inkomo ingatshaywa yimota kube lengozi umlimi nguye othwala ubunzima bonke ngokuhlawuliswa kungakho kuqakathekile ukuthi umlimi abone ukuthi inkomo zakhe ngazo zonke izikhathi kazingeni emgwaqweni,” kuphetha uDkt Sibanda.
Inkomo ezingena emgwaqweni sezibangele izingozi ezinengi njalo kunyanga ezisanda kwedlula kufe abakhokheli beqembu lenguqu leHighlanders abathathu lomsekeli ngemva kokutshaya inko




