Phos’ elakho: Abafazi balezibindi . . .!

Silo Mehleli Dube

Ngiyangizwe enhlanganisweni lapho okuhlangane khona abantu abangomama kungakhathalekile ukuthi ngamakhosikazi abanikazi kumbe ngabafelokazi loba omazakhela uzwe bethi wathinta abafazi wathinta imbokodo.

Mhlawumbe bazifanisa lembokodo bekubona ukuthi lilitshe eliqinileyo, nxa ungayidobha uthukuthele usakaze indoda ekhanda livele limpatshake ubuchopho bugcwale phansi ufice kungani kulomuntu okade echitha amaputi.

Emendweni eminengi abafazi bathwele nzima ngokuhlukuluzwa ngomkabo kumbe izihlobo zabomkabo kodwa bafinqa izidwaba baqinisele balubhensele udubo, mhlawumbe lokhe besabambe elidala elithi emendweni kuyabekezelwa.

Ngikhumbula omunye umngane wami wayethi umkakhe nxa engahola wayenyamalala njengomswenya aze ayevumbuluka ngeSonto esekwazi ukuthi ngoMvulo uya emsebenzini kodwa imali yeholo engasela ngitsho layo eyokukhupha umuthi, sibi sokuthi agade aye emsebenzini.

Umkakhe wayecina emupha imali yakhe ayeyithola ekuthengiseni emsikeni wakhe weziwiji legwayi lokunye nje okutshiyatshiyeneyo, esaqalisa into yakhe yokunyamalala leholo. Wayethi nxa eza ngekhaya athi ubebotshiwe ngamapholisa bamhlawuliswa inkalakatha yemali etshisiweyo, kwesinye isikhathi awahutshuze amanga aluhlaza tshoko okwenyongo yenkunzi yenyathi esuthi uhlaza lwekhunjini lomfula, kukho konke lokhu kugila imikhuba komkakhe wawubhensela umendo enguye owayeselela abantwana sekungani sengumfelokazi.

Wayephila impilo ebuhlungu ethi lapho efuna ukuzwisisisa ukuthi manje ubelalaphi njalo esidlani insuku zonke avuke ngolaka ilihlo lakhe uthole selibomvu gebhu okobubende bentondolo ehlatshelwe abazukulu bomntwana oyintombi evakatshele kubo.

Waphenyisisa waze wakubamba xhaka ukuthi umkakhe ukhonjwe ngomunye umazakhela owayehlala bucwadlana labo njalo emazi ngoba bengena bonke inhlangiso yokungcwabana (i-burial society).

Ngelinye ilanga wathukuthela engasadlanga nkotshana, loba ezihambela kwakuzikhanyela ukuthi lapho ayesiya khona kuzajuluka umsisila endodeni, phela wayesebukeka angani yisilwane esidlelwe imidlwane yaso ngamaganyane.

Wafika wamtshaya okwamagama nanku futhi esakhula wayeselusa. Wambhaxabula emtshela ukuthi uhlupheka nje kungenxa yakhe, kumele afunde ukuzidingela indoda eqondane laye atshiyane lomkhuba wokunqwethela amadoda abanikazi.

Banengi omama abaginya ilitshe, abahlukuluzwa emini lebusuku emendweni kodwa bame isibindi baqinisele kuze kucine omkabo sebethambile babuyele endleleni yabo besaqala baphile kuhle lemuli zabo.

Ngikhumbula ngibala kuphephandaba bathi enye indoda yayibuya lezithombe kumakhalekhukhwini wayo eyabe izithethe ilomazakhela kanti isiwucithile umuthi inkonyane ngoba umkakhe wahle wabamazi wamlanda labangane bakhe abahlanu bafika bambhaxabula baze bamjikijela ngemiganu lamankomitsho afayo kumbe ngithi awethambo.
Ayixabene

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×