SIGIYA NGOLUDALA: Zazithuswa inkomo endulo

BAKWETHU angithi oNdukuzibomvu amajaha omkhonto babethi umntwana wenkala  uhamba lugege ngoba efuzile babuye bathi udiwo lufuza imbiza. Babengasomi laba babengasomi sibili babeyitshaya ekhaleni oMandulo. Yikho-ke kule iviki siphethe indaba yokuthuswa kwenkomo okwakusenziwa endulo.

Yebo kambe lakhathesi basesekhona abaziyo ukuthi inkomo ziyathuswa njalo abasazama ukuzithusa kodwa abanganani nje. Abanye babo abasathusi sebethakatha izifuyo zabo ukuthi zibulale ezabanye okuyinto embi kakhulu.

Ukuthusa lokhu kwakusenziwa ngumninisibaya esenza kanje ebukelwe lizibulo lakhe emajaheni esenzela ukuthi mhla engasekho izibulo leli lisale lifundisa abanye. Njengoba phela oMandulo babengabantu abalobuchopho njalo abananzelelayo, ngalokhu-ke kwakuthi indoda nxa ibona ukuthi izibulo lilolunya wayebabiza babebabili lelinye lamajaha akhe ngesikhathi ethusa inkomo zakhe.

Ekuthuseni lapha kuvame ukusetshenziswa izikhukhula zomfula, amafutha emvubu, awegogo, kanye lezinye izihlahla ezitshiyeneyo. Izihlahla lezi zizahlanganiswa lamafutha kanye lezikhumba zezinye izinyamazana zithiwe vo emahleni ayabe esedengezini oluyabe luphakathi kwesibaya. Kuthunqe intuthu igcwale isibaya sonke.

Kwenziwa nje inkomo ziphakathi kwesibaya kuntambama uthole sezithe mbo zihonqolozele udengezi lolu angathi kukhona ozilaye ukuthi ziyefuthwa. Lokhu kuthuswa kuvame ukwenziwa kabili kumbe kathathu ngomnyaka.

Ekadeni kwakuthi nxa inkomo zisuka eguswini zisiyangena amahlanga zazithuswa kusesatshelwa ukuthi zingawela inkanda ikakhulu amathole. Angithi nje omunye lomunye uyabe ethuse inkomo zakhe ngendlela etshiyene leyabanye.

Kuyafanana lokwetheswa kwenkanda emntwaneni, kukhona abanye abethesa abantwababo inkanda okokuthi umntwana onjalo engahlangana labanye abantwana uyabawisela inkanda. Kunjalo lezifuyweni bakhona abathusa inkomo zabo ngendlela ewisela ezinye inkanda zife ikakhulu nxa zingathuswanga.

Okunye njalo ukuthuswa kwenkomo kwakusenziwa njalo ngenhloso yokuthi abanye abantu bayabe bevubele inhlanyelo zabo ngemvubelo ezehlukeneyo ezingenza ukuthi inkomo zingawadla amahlanga la zingathuswanga zingahlaselwa yimikhuhlane etshiyeneyo kumbe ziziwisele inkanda. Ngalokhu-ke abafuyi babekunanzelela lokhu bathuse inkomo zabo zingakaze zadla amahlanga.

Ukuthusa lokhu kwakusenziwa njalo langesikhathi ihlobo liqala lenkomo ziqala ukuyakudla eguswini. Lapha-ke zazithuselwa ukuthi zingaze zahlaselwa yinyongo njengoba ziyabe ziqala ukudla okuluhlaza sezijayele okomileyo.

Okunye njalo angithi lakho ziyabe zizahlangana leminye njalo imihlambi etshiyeneyo funa iziwisele inkanda nxa zingasathuswanga.

Ukuthuswa kwenkomo lokhu kwakusenziwa njalo ukuze inkomo zizale kakhulu, zibe lochago olunengi, zingatshontshwa, kumbe zingadliwa yizibanda. Abanye balomthuso wokuthi inkomo zakhe azidliwa yizibanda noma kutheni. Inkomo zakhona zithi zingahlaselwa yizibanda ezifana lempisi kumbe isilwane zehluleke ngitsho lokubulala eyodwa.

Eminye njalo imithuso ngeyokuthi isibanda singavela sizame ukuzihlasela zisihlabe zisibulale ngoba sisehluleka ngitsho lokugijima ngenxa yokusindwa ngumthuso lo. Umthuso lo uyabe uhlanganiswe lenzipho zesilwane, ezempisi, ezengwe, ezeganyane kanye lamazinyo lamafutha alezizibanda besekufakwa lezinye izihlahla ezifana labantwana bogagu lwezidaka kanye lezinye izihlahla engingeke ngaziqamba. Lapha-ke isibanda kasiqali ngitsho lokusondela enkomeni ezinjalo.

Abanye njalo ngabalomthuso wokuthi isela lingavele liziyenge lizame ukuntshontsha inkomo lezi zilisukele zilibhuqe kube nzima.

Kunjalo bakwethu, yiyo impilo eyayiphilwa ekadeni noma nje kukhona manje abayingcosana abasadodombela bezama ukulandela unyawo lwaboMandulo.

Ungaxhumana lomlobi ku 0775722298 kumbe ku-WhatsApp ku 0737771317.

Related Posts

Kutsha izakhiwo ezintathu enzikini yedolobho lakoBulawayo

Raymond Jaravaza IZAKHIWO ezintathu ezisenzikini yendawo yamabhizimusi koBulawayo zilumathe umlilo ngoLwesibili emini. Okwakhathesi, izicitshamlilo zeBulawayo Fire Brigade ziphakathi komsebenzi kulindawo esemgwaqweni kaLobengula Street ku-3rd lo 4th Avenue. Izimota eziyisithupha zokucitsha…

IBosso ibonga abasekeli

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHighlanders selibonge bonke abasekeli balo abahambe eGweru ukuyakhuza iqembu kumdlalo walo leTelOne ngoMgqibelo. Kumbiko okhitshwe liqembu ngoMvulo ekuseni, iBosso ithe uthando lwabasekeli kaluqhubeke, njalo lukhuthaza abadlali, abaqeqetshi…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×