Ukuhlaziya inkondlo: Liyidle Liyivungula

Thabo J C Nkomo
Yini le imbongi ethi kabayidle beyivungula labo akhuluma ngabo? Nxa ngyihlolisis linkondlo  ngibona imbongi icatshile kancinyane kulokhu esikujwayeleyo. Sasizwe abantu bekhuluma lamazwi bexwayisa abanye abangabe bephambanisa izifuyo zomuntu osetshonile kumbe okhona bemtshotshela izifuyo zakhe ukuthi kabayidle inyama yezifuyo lezo kodwa kabayidle beyivungula. Lapha bayabe bexwayiswa labo bantu ukuthi luyeza lolosuku lapho inkomo lezo ziyofuneka khona kodwa bengaselazo.

Nxa ngikhangelisa lapha imbongi ayikhulumi ngenyama kodwa ixwayisa abantu abatsha asebehamba ngonyawo olutsha okutsho ukuthi abasalandeli amasiko akwabo. Abasalandeli abakutshelwa ngabazali babo yikho-ke imbongi iyabaxwayise ukuthi abakwenze lokhu bezinanzelela njalo bakwazi ukuthi kuzaphela. Imbongi kuyiletha uhleko nxa ekhangela lokhu osekusenziwa yintsha yalamhlanje. Nantu uhleko lwakhe: ‘He-he-e! Kleke! Pekle! Petu!’

Imbongi ihleka kanje ngoba ibona iphutha elenziwa yintsha yalamuhla ephikisana lamasiko lemikhuba yakwabo.

Imbongi yenza angathi iyabancoma bona nzalo kaSikhendevana ngoba uthi bayadela aze athi, “Uthi liyakukhuluma yini bobhoyi? Likhomba ngophakathi njalo baphakathi komhlane lembeleko becwebezela.” Ngakho konke lokhu imbongi itshengisa ukuthi bahlezi kuhle abantwana bakaSikhendevana kabahlutshwa yilutho. Kodwa kasikhumbule isixwayiso ebapha sona imbongi ukuthi lanxa kukhanya behlezi kuhle kodwa bayidle beyivungula.

Imbongi ithi kabangachelesi okwedlulileyo ngokungalandeli amasiko abo ngoba kuza phela. “Liyidle liyivungula.”

Ukuthi bahlezi kuhle abantwana bakaSikhendevana kufakazwa yikuthi kuthiwa sebeze bekhohlwa layikubingelela abadala. Lokho kwenza imbongi ihleke ingahleki. “He – he- e! Kleke! Pekle! Petu! Bachelesile abantwana bakaSikhendevana imbongi ize isebenzise isaga esithi, “zimbiwe ngulinda mahlabezulu Ndwangu ndini uyidobhephi leyompembe?”

Kulokujabula okukhulu ebantwaneni bakaSikhendevana okuze kufaniswe lokuthaba kwendwangu ethi ingadobha impembe ihambe iyitshaya iganga lonke ize ibalekelwe langezinye. Lanxa kunjalo imbongi ikhetha ukuzithulela kodwa iqine ngesixwayiso sayo sokuthi abayidle beyibeka amathambo ngoba lengungu layo ungayizwa isikhala kakhulu isiyadabuka. Layo intsha le isintshantshuze kakhulu okutshengisa ukuthi lanxa ingalandeli amasiko kodwa kuzayiphelela.

Imbongi ima ngokuthi khonokho intsha ekwenzayo ukuphikisana lamasiko kuzaphela yikho nje esithi, “Liyidle liyibeka amathambo.” Abatsha kabenze lokho abakwenzayo kodwa bakwazi ukuthi kuzabaphelela. Imbongi iyababuza-ke abatsha ukuthi kanti vele benzani njengoba kukhanya sebenyela emthonjeni abanatha kuwo. Intsha kayisahloniphi abadala kunye labazali bayo ngo befaniswa lenkhukhu yona edla isesulela phansi. Imbongi iyabuza kuntsha ukuthi yenza lonke lelihlazo ithembeni?

Imbongi iyayikhumbuza intsha ukuthi kayazi yini ukuthi ubukhosi ngamazolo? Lesi saga sichaza ukuthi yonke into iyaphela. Ungabe unothile lamhlanje kusasa kuvuke kukuphelele. Imbongi iyayikhumbuza intsha ukuthi kusasa layo ingavuka isiphakathi kobunzima. Bengavuka sebengabakhalayo beqhunsa isililo

Related Posts

Kutsha izakhiwo ezintathu enzikini yedolobho lakoBulawayo

Raymond Jaravaza IZAKHIWO ezintathu ezisenzikini yendawo yamabhizimusi koBulawayo zilumathe umlilo ngoLwesibili emini. Okwakhathesi, izicitshamlilo zeBulawayo Fire Brigade ziphakathi komsebenzi kulindawo esemgwaqweni kaLobengula Street ku-3rd lo 4th Avenue. Izimota eziyisithupha zokucitsha…

IBosso ibonga abasekeli

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHighlanders selibonge bonke abasekeli balo abahambe eGweru ukuyakhuza iqembu kumdlalo walo leTelOne ngoMgqibelo. Kumbiko okhitshwe liqembu ngoMvulo ekuseni, iBosso ithe uthando lwabasekeli kaluqhubeke, njalo lukhuthaza abadlali, abaqeqetshi…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×