Ama-exam fees asebhadelwe, ingqobe ikuwe mfundi . . !

Silo Mehleli Dube – Kuviki ephelileyo, abazali abalabantwana ababhala, imihloliso ekupheleni komnyaka, bebematasatasa bedinga imali zokuthi babhadalele leyo mihloliso.

Kunengi labazali ikhwabaniswe nzima limali ngoba lawe uyazibonela ukuthi isimo sezomnotho sibheke phezulu. Abanye ngabathengise izifuyo ukuze wena sitshudeni wenelise ukuthi ekupheleni komnyaka ubhale uzilungisele ikusasa lakho. Imihloliso yilona bholoho okumele ulichaphe ukuze kukhanye ukuthi ngempela izifundo bezingena, uzigcina ekhanda.

Ngikhumbula lami ngisafunda emazingeni aphansi kwakulenkolelo yokuthi izifundo zingena kuhle ngesikhathi somqando yikho ngithi lawe sitshudeni zama ukuphanga umdaka ukwenzela ukuthi ngethemu lokucina uyabe usufunda okutsha okulutshwane okunengi usurivayiza nje. Lani babalisi bambisanani lezitshudeni likhafule ulwazi oluqondene lesilabhasi. Kuye kungizwise ubuhlungu ukuthi uzwe kuthiwa abantwana besikolo esithize bebesenza izifundo ezingayisizo.

Bantwana libonile ukuthi abazali sidubeke njani sidinga imali zemihloliso yingakho ngithi, nxa kade udlala, qala manje ukukhuthalela izifundo. Lapho ongazwisisi khona buza, yikho phela okuqhatshelwe otitshala bakho,ubalalele nxa, bekufundisa. Isitshudeni esilalelayo sithandwa ngotishala, bakucathekela ulwazi kungela kuthandabuza.

Ukubhadalwa kwemali zemihloliso kumele kukugqugquzele njalo kukunike intshukuntshu lomdladla wokufunda ngamandla. Kumele wazi ukuthi bakhona abasweleyo lezi mali zemihloliso, ngakho wena ubelenhlanhla ngoba kunzima lapha ekhaya, inhlamvu zesiliva azitholakali lula, finyeza izidwaba unyathele ngamandla ngoba imfundo iyilifa elingatshiyelwa muntu.

Ungabi njengomngane wami uDumaza wayethi ukuba ngungqondongqondo ukhawulisa otitshala, namhlanje ukhala ezimathonsi ngoba ikhwalifikheshini alayo yivayolensi, uhlala njalonje edingwa ngabomthetho. Ungazakali ngendumela engalungile. Abanye bezitshudeni bathathwa ludumo ufice umuntu edlala engebhali ngitsho sibi seziqondiso.

Utitshala wami wayejwayele ukuthi nxa, esixwaya athi ukufunda kufana lomlimi otshala imbewu zakhe, angazihlakulela azithelele, ubalesivuno esikhulu, ngeke utshale imbewu yamagwili kumile idolofiya. Lokho wayetsho ukuthi nxa, utitshala wakho ekufundisa okuyikho kukalutshwane ukuthi utshaye iganga.

Ungalandela izeluleko zabotisha, kuyakuthi impumela zemihloliso ziphuma uyabe ujabula, usuthole isathifikhethi sakho abanye bekhala ezimathonsi, bengazi ukuthi benzeni ngoba phela inengi labazali lingelamali ukuthi bakuphindise. Phela nxa ungenzanga kahle ezifundweni, kuthi sokuphume impumela ufica umuntu esehlahle amehlo angani ngumuntu ogade isitimela esingayisiso ngoba phela singaqala ukuhamba kasimi khonapho khonapho.

Ayixabene — Mehleli Dube 0772673682

Related Posts

IHerentals ibusa kuzicoco ngoNkwenkwezi

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHerentals College liqhubeke ngokutshengisa ukuthi selingelinye lamaqembu alamandla kuCastle Lager Premier Soccer League ngemva kokuba umqeqetshi walo uCelestino Benza lomdlali uRalph Makanyara Kawondera bethole imiklomelo kaNkwenkwezi. UBenza…

Inkawu yemali icela ukuya emacansini lomniniyo . . . usiphatheleni unikela inkawu ayisebenzisa ‘ukubutha’ imali kwabanye

Gibson Mhaka KULEZINSUKU ilokitshi leCowdray Park koBulawayo seliphenduke laba yindawo egcwele indaba ezimangalisayo ngemva kokuba omunye usiphatheleni eveze inkawu athe isimhlukumeza ngemva kweminyaka eyisebenzisa ukuthathela abanye imali zabo. Indoda le,…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×