KUMAGUMBI wonke womane elizweni lakithi isililo sinye esokutshontshwa kwezifuyo, kodwa emhlubulweni weMatabeleland ubusela bezifuyo busezingeni eliphezulu.
Lokhu ngikutsho ngoba amasela enkomo aze eqe umngcele ayetshontsha ngitsho laseBotswana, ngize ngikhumbule ingoma kamuyi uNduna Malaba owahlabela wathi amaTswana bakhalela inkomo zabo ezitshontshwa imihla ngemihla.
Abafuyi besabelweni seMat South sebabumba inhlanganiso zabo ezithiwa ngumphatho abasebenzisana lamapholisa. Injongo yabo yikwenqabela ukutshontshwa kwezifuyo, loba nje bengeke bakuqeda du khathesi sokwehlile ukutshontshwa kwezifuyo, lentengo yezifuyo isikhuphukile osokusenza kube lula kubafuyi abafundisa lokuholela abantwana.
Ngikhumbula imbuzi zisatshontshwa okwamagama wawumele uthengise ezine ukuze kwenele ukuthi uthenge umgodla wempuphu ngoba zazigcwele ezithengiswa ngamasela ngentengo ephansi.
Imbumba lezi ezithiwa yimphatho zikhala ezimathonsi ngoba zithi zingabamba amasela ziwase emapholiseni, babase enkantolo isimanga bafika baphiwe amabheyili, yebo na lilungelo lomuntu wonke ukuthi athole ibheyili kodwa okusuka kudide ingqondo yikuthi isela liyabanjwa selifake umtshiso walo enkomeni zomnikazi, angazi ukuthi kuyabe kufuneka ubufakazi obunganani obuveza ukuthi inkomo itshotshiwe, nxa umuntu esethe wafaka insimbi yakhe enkomeni angazange ayithenge njalo lensimbi yomnikazi ikhona izikhanyela okwendosakusa entwasa kungelamayezi.
Bafika baphiwe amabheyili, nxa sebekubheyili batshontsha ngamandla kufuneka zona imali zokubhadala amagqwetha, kwaze kwatsho umdala wami uDlomo wathi amagqwetha ayaloya ngoba bevikela imigulukudu eqeda izifuyo zabantu.
Yikho lalizwe kumbe libale kumaphephandaba ukuthi inhlanganiso lezi zisuka zithathe umthetho ziwufake ezandleni zawo, zithi zingabamba isela zingalisi emapholiseni atshaywe umuntu weNkosi sekukhwitshizwa ukuthi loba angaze abotshwe uyaphuma.
Abafuyi abanengi kulumango bayakhala bathi ngabe kuyaguqulwa umthetho, otholakale etshontshe inkomo kulobufakazi angaphiwa bheyili ngoba yikulinga abantu, phela indoda yindoda ngenkomo, nxa uzamphuca zona uvele ufanane lomuntu odobhe imbokodo kumbe isagila umsakaze ekhanda kungabi ndaba zalutho.
Umthetho ngabe uyaguqulwa athoniswe umuntu esentolongweni, phela inengi labafuyi lithembe zona izifuyo nanku phela lezomnotho welizwe untengantenga.
Ayixabene.
0714355641.




