UMTHUNYWA

I-fowl pox yingozi enkukhwini

Ethel Ncube

ABALIMI kumele baqaphele umkhuhlane we-fowl pox enkukhwini zabo ngoba uyabulala.

Umkhuhlane lo uvame ngesikhathi sezulu njalo ubangelwa yizibungu ezimunya igazi.

Ekhuluma loMthunywa uDokotela wezifuyo eVeterinary Services uKhulekani Sibanda ubike ukuthi umkhuhlane lo awukhethi ukuthi inkukhu inganani uhlasela zonke amatsiyane lezinkulu.

“I-fowl pox ibangelwa ligcikwane elithwalwa yimiyane lezinye izibungu ezimunya igazi. Njengoba imiyane ivame ngesikhathi sezulu umkhuhlane we-fowl pox lawo ubakhona ngaso lesi isikhathi,” kuchaza uDkt Sibanda.

Ubuye walandisa njalo ngezibonakaliso zomkhuhlane lo enkukhwini.

“Ezinye zezibonakaliso zomkhuhlane lo yizilonda esikhumbeni senkukhu lemphinjeni, ukungadli, ukuphela amandla emzimbeni, ukuphefumula nzima okubangela ukuthi inkukhu ife, izilonda ebusweni ezicina ziqhela ziye emehlweni okungenza inkukhu icine ingaboni,” kulandisa uDkt Sibanda.

Ubuye wathi abalimi kumele bahlabise inkukhu zabo zisese lamaviki ayisithupha kusiya kutshumi ukuze zivikelwe kumkhuhlane lo ngokuphangisa. “Nxa inkukhu isese lamaviki ayisithupha kusiya kutshumi kumele ihle ihlatshiswe ngoba ingavele ibanjwe ngulumkhuhlane kunzima ukuwelapha.

Uphethe ngokuthi abalimi bangekela ukunakekela inkukhu zabo zingaphela ngokufa okungenza ibhizimusi lomlimi liwe. Uthe inkukhu engabe isibanjwe ngumkhuhlane lo idingwa ukunakekelwa ngendlela eqondileyo.

“Njengoba inkukhu ebanjwe yilo umkhuhlane iyabe ingasenelisi ukudla, umlimi kumele ayinike ukudla okudleka lula ukuze ithole amandla.

“Umlimi uyabe emele adinge imithi yokuqeda imiyane kumbe izibungu lezo ezithwala lumkhuhlane,” kuphetha uDkt Sibanda.