admin
KULEZINSUKU abatsha bayakuthakazelela ukuhaya inkondlo yikho nje sezizinengi imbongi eziphuma koBulawayo. Lanxa nje abanye bengathi imbongi zakulezinsuku kazifani lezakudala kodwa zikhona ezihaya inkondlo ngendlela eginyisa amathe. Omunye walezimbongi nguKelvin Bakhokheli Tshuma yena ozibiza ngokuthi yimbongi ntshantshaza. Zizweleni okunengi ngalimbongi kungxoxo ephakathi kwentatheli kaMthunywa uEthel Ncube (EN) lalimbongi uKelvin Tshuma (KT).
EN: Okokuqala sikutshayela ihlombe ngokuthatha isinqumo sokuba yimbongi esakhulayo. Sithanda ukwazi ngawe ngamafitshane. Ungubani uKelvin Bakhokheli Tshuma?
KT: Mina ngazalwa ngo1992 eNgwanyana, ePlumtree ngahlala khona okweminyaka eyisikhombisa. Ngasuka lapho ngayahlala eMafa, eLupane. Imfundo yami yaphansi ngayenzela eNgwanyana Primary, Mafa Primary eLupane, leSenzangakhona Primary koBulawayo. Kuthi imfundo yami yaphezulu ngayenzela ezikolo ezitshiyeneyo eZwangendaba High School leMabhikwa High School eLupane, eMganwini Secondary School, laseNkulumane High School koBulawayo. Imfundo yami yaphezulu ngayiqeda ngo2012. Ngasuka ngayafundisa isiNdebele eNkulumane High School ngo2013 ngaphinda ngayafundisa eMakubu Primary, ePlumtree. Okwakhathesi ngiyenza iDegree yeDevelopment Studies eLupane University. Ngisemnyakeni wakuqala.
EN: Waqalisa nini ukuba yimbongi?
KT: Ngaqalisa esikolo ngikuFomu 4 okuyikho lapho engananzelela khona ukuthi ngilesiphiwo sokuba yimbongi ngahle ngaqala ukuloba lokuhaya inkondlo.
EN: Inkondlo zakho ujayele ukuzihaya ngaphi?
KT: Ngandise ukuzenza emitshadweni, kuma-festivals njalo ngangiphume emsakazweni weRadio Zimbabwe kuhlelo oluthiwa ‘‘Zinhle indaba ezinhle’’ ngihaya inkondlo zami.
EN: Njengoba ungumfundi usithatha ngaphi isikhathi sokuthi ube uhaya lokuloba inkondlo ngapha kumele ubambe umsebenzi wesikolo?
KT: Isikhathi ngilaso ngoba esikolo kangifundi malanga onke ngakho ngesikhathi ngingayanga ngiyabe ngilolonga inkondlo zami.
EN: Ngaphandle kokuba yimbongi kuyini okunye okwenzayo?
KT: Ngingusomabhizimusi ngiyathengisa impahla zokugqoka.
EN: Ungabe ulesicoco osowake wasithola?
KT: Ye, ngathola isicoco kuWorld Poetry Day eyenzelwa eNkulumane ngomnyaka ka2011 lapho engathola imiklomelo ephezulu kumbongi ezazikhona ngathola isicoco.
EN: Sowake wacindezela inkondlo zakho?
KT: Ngiledlalade lami elithi ‘Amadelakufa’ lona elilezinkondlo ezine.
EN: Ukhangelele ukwenzani kuwonalo umnyaka ka2015?
KT: Ngikhangelele ukuthi ngiphakame ngaziwe ngamahlabezulu lokuthi ngisebenze nzima ngenelise ukuthola isicoco kumaNama Awards.
EN: Nhlupho bani obhekana lazo njengembongi?
KT: Uhlupho olukhona kakhulu ngolwemali. Imali iyafuneka ekuncindezeleli lasekulobeni. Ukuthi ugwalo ludindwe luphume luye ebantwini kudingakala imali.
EN: Mazwi bani enkuthazo ongawatshiyela imbongi ezisacathulayo?
KT: Ngikhuthaza imbongi ukuthi zibekezele zingalahli ithemba. Zinengi imbongi esengizibone zikhalala umsebenzi lo ngenxa yenhlupho ezithile. Mina ngithi bambelela loba ubhekane lenkungu phambi kwakho iyadlula. Ngikhuthaza njalo imbongi ukuthi zilimukise abatsha ngegcikwane lengculazi eselithe lathatha impilo zabanengi lokuthi balondoloze amasiko lolimi lwesiNdebele.
Online Reporter