Imikhuba lamasiko amaNdebele

Impahla yesiNtu

Ugwalo lulotshwe nguTommy Matshakayile Ndlovu belo Bekithemba Sodindwa Ncube

Ngithemba lisakhumbula bafundi ukuthi sike sayithinta enye impahla yesiNtu. Lamhlanje siqhubeka ngayo enye esingayiqambanga ngaphambili.

Icansi lelukwa ngomama ngentambo lemizi. Minengi imihlobo yamacansi kusiya ngokuthi lelukwe ngomhlobo bani wotshani. Kodwa kuwo wonke amacansi kusetshenziswa intambo ephothiweyo.

Icansi lemizi: Lelukwa ngemizi. Imizi imila emfuleni. Omama babehamba besiyayisiphuna bayichaye yome beluke amacansi. Icansi lemizi kungahlalwa kulo  kumbelendlalwe abantu balale kulo. Nxa kufika abantu bemzini abahloniphekayo abesintwana kabahlaliswa ezikhumbeni kodwa bathathelwa icansi lemizi.

Icansi lenqodi: Inqodi layo isitshunwa emfuleni. Inqodi iqatha kakhulu kulemizi njalo kayibi mide njengemizi. Inqodi kayiqinanga njengemizi. Icansi lenqodi kaliqinanga njalo ngenxa yokuthi iqatha icansi lakhona liyahlaba.

Ngomkhuba wesiNtu abafana kabahlali ecansini lenqodi. Nxa umama efuna ukuthi abafana bahlale kulo kumele ukuthi athi nxa eleluka ahlome imizi angaze eluka ngenqodi yodwa.

Icansi lomcobosi: Umcobosi butshani obeluka amacansi lengcebethu kodwa utshani lobo kabuqinanga, bephuka amanga bucobeke. Icansi lakhona kaliqinanga njalo kalilihle. Ngomkhuba wesiNtu abantu abangamadoda kabalendlali icansi lomcobosi. Kuthiwa labo bazasuka babebuthakathaka njengawo umcobosi.

Icansi lencema: Incema ikhula emifuleni emlutshwane. Butshani obuqinileyo njalo obuhle. Incema yeluka amacansi amahle kakhulu njalo icansi lencema liyaqanda. Intombi kwakumele yeluke icansi layo lencema ukwenzela ukuthi nxa ivakatshelwe lijaha layo ngesikhathi sokutshisa iliphe icansi lencema eliqandelelayo.

Lalapho intombi isisiyakwenda kumele ibelalo icansi lencema khona kuzakuthi nxa umkayo eziphumulele emthunzini alale phezukwalo.

Ezinye impahla: Isiqandulo yilitshe elingaphansi kwembokodo ubukhulu balo kodwa lona liqinile kakhulu ukwedlula imbokodo. Umsebenzi wesiqandulo ngowokuthi nxa ilitshe lokuchola selingathi selitshelela, lingasacholi kuhle, umuntu uthatha isiqandulo alitshayatshaye ukuze libemahadlahadla khona lizachola.

Ukwenzenjalo ilitshe lokuchola kuthiwa yikuliqandula. Imbokodo layo nxa ingasacholi kuhle iyaqandulwa. Isitshayo: sibazwa ngesihlahla ngobaba. Siba angathi yisicathulo. Sisetshenziswa ekulungiseni iphansi lendlu. Kutshaywa ngaso kugandelwa iphansi lendlu ukuze liqine.

Isilulu: Selukwa ngomama besebenzisa utshani. Isilulu selukwa sibe sikhulu sibili ukuthi umntwana oleminyaka engaphezulu kwetshumi angangena acatshe kuso. Sithi singelukwa sakhelwe ingalane siphanyekwe phezukwayo. Isilulu ngesokuphathela amabele, ikakhulu amabele angakabhulwa.

 

Related Posts

Ziyawa eGwanda

Abaculi beSouth Africa, amaQ Twins, sebefikile kuleli ngemva kokuphuthelwa luhambo lwabo lokuqala ngenxa yokulahleka kwamaphasipoti abo. Amawele la, afike elizweni ehamba lomculi odume ngengoma ethi “Uyoncengwa Ngunyoko”, uMafikizolo, njalo bonke…

Konke sekumi ngomumo kuBulawayo Arts Festival

Langalakhe Mabena KONKE sekumi ngomumo kumcimbi wezomculo oweKings and Queens Concert ozaqhutshwa ngaphansi kweBulawayo Arts Festival (BAF) mhlaka 4 Nhlangula. Umcimbi lo uxhaswa yikhansili yedolobho lakoBulawayo njalo uyingxenye yemcimbi yokuthakazelela…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×