Online Reporter
Umuzi weNdebele labantu bawo
Ubabamkhulu: Uyinsika yomuzi; ubukhona bakhe buyawuzimazisa buwenze ube lesithunzi. Uhlanganisa umuzi lamadlozi osendo ngoba nguye ophatha umthethelo. Ulomlayo omuhle emuntwini wonke ngenxa yenhlakanipho yobudala bakhe.
Kungumlandu wakhe ukukhuza lokweluleka abethula umthetho/isiko.
Nguye oweluleka abazukulu abangabafana ngamabanga okukhula abayabe bengena kuwo. Ubacebisa ngokumba lamanyathelo athathwayo. Abasentangeni yokuthatha ubacebisa ngemizi efaneleyo elabantu abalobuntu, njalo ubaxwayisa ngemizi elumelayo okumele bayixwaye. Ungumahluleli wendaba zomuzi.
Ugogo: Uzimazisa umuzi ngesithunzi sakhe. Ugoqa izimilo zabazukulu abangamankazana ngezibanga zokukhula abangena kuzo. Uludlawu lwamantombazana ebadaleni, ezindleni zokukhomba kwabo. Ulesandla esikhulu ekupheni umlayo ekhaya.
Ubaba: Uselela inswelo zemuli ezigoqela ukudla lezambatho. Unakekela impilakahle yemuli. Usebenza imisebenzi yangekhaya enzima, efuna owesilisa. Izibonelo: ukugamula, ukugebha lokwakha. Uqondisa abantwana ngokubakhuza lokubeluleka. Ubaba yinhloko yomuzi ekutshoneni kukababamkhulu.
Umama: Uselela imuli ukudla. Wondla imuli ngokudla okutshiyeneyo akuphekayo. Unakekela impilakahle ngokubona ngokuhlanzeka kwemuli, ikhaya lempahla esetshenziswayo. Ufundisa abantwana abangamankazana imisebenzi yesifazana.
Uqondisa izimilo zabantwana. Ulusizo ekudaleni impilo yomuzi eyelukwayo lethungwayo.
Abantwana: Abafana balithemba lokuba usendo alufi, luqhubekela phambili. Balusizo emisebenzini yekhaya efana lokwelusa leminye enjalo.
Amankazana aluncedo ngokwelekelela umama emsebenzini efana lokuthanyela, ukugezisa imiganu, ukukha amanzi, ukutheza njalonjalo.
Nanku okunye okuqakathekileyo okumele sikwazi, intsha yalamuhla engakwaziyo. Kuthiwa kusamele kukhonjwe ukuba umuntu uqhubeka elokhu engumntwana nxa umzali wakhe esahlalwa yimpukane. EsiNdebeleni ubaba kabi yinhloko yomuzi nxa ukhulu esesekhona; uqhubeka engumntwana. Isikhundla sakhe silulazwa yibukhona bukakhulu. Ngokufanayo, umama uqhubeka engumntwana ngobukhona bukagogo. Izikhundla zabo zikhuliswa yikutshona kukagogo lokhulu. Lamhlanje akusananzwa lokho ngenxa yomgoqo owabekwa ngababusi belizwe, opha abantwana amalungelo obudala, abazali besaphila.
Ubuhlobo bamaNdebele: EsiNdebeleni, ubuhlobo buyaqakathekiswa njalo buyaziswa kakhulu. Buyahlanganisa abantu beligazi linye. Lokhu kufakazwa yikwethekelelana kwabo. Yikusizana ebuhleni lasebunzimeni bezehlakalo zempilo yabo. Yikugcinana kwabo kungakhathelekile inzuzo abalayo. Yikwazisana okucotshwa engxoxweni yabo yansukuzonke.
Ubuhlobo lengcazelo yabo: Ubuhlobo besiNdebele bubanzi ngoba bulandelela zonke imbaxa zezindlu zabantu umuntu olobuhlobo labo. Ubaba: Yindoda engizalayo. Ngumfowabo kababa. Angabe engumfowabo uphuma ngiphume kumbe engozalwa nguyise omdala kumbe omncane.
