INGCITSHI kwezokulima . . . uvaleliswe ngabanengi uMihla Sitsha Tsheza

Nkosilathi Sibanda

UMLOBI wezingwalo zesiNdebele, uMihla Sitsha Tsheza, uvaleliswe ngenhlonipho enkulu linengi labantu emathuneni eLady Stanley, koBulawayo ngoLwesibili.

Udlule emhlabeni ngeSonto ngemva kokugula.

Abalobi bezingwalo kuleli, osaziwayo kunye lezakhamizi zakoBulawayo zethule isibongo kukhansili yedolobho ngokuvumela ukuthi uTsheza angcwatshelwe eLady Stanley Cemetery, indawo egcinelwa ukungcwaba izakhamizi ezihloniphekileyo.

Okube mqoka emgcwabeni kube zinkulumo ezinhle mayelana ngempilo kaTsheza. Kuvele ukuba impilo yakhe yonke ubengumuntu obezinikele ukuloba, ingqubekela phambili lokulondoloza ulimi lwesiNdebele.

Ngaphandle kwezikhulumi eziphezulu ebezikhethiwe, umphakathi obuthe gwaqa ubulabantu njalo abakade belandela umsebenzi kaTsheza ngokubala ingwalo zakhe. Abanye bebengamazi mathupha kodwa, bemazi ngengwalo zakhe.

Imisebenzi kamuyi ibibonakala lakuphephandaba likazulu, uMthunywa.

UTsheza uqale ukubhala ngo-1994 esesesikolo, eqala ngenkondlo, waze wakhula waba ngumlobi wendaba ezimfitshane.

Utshiye elobe ingwalo ezingabe zisedlula amatshumi amathathu, okugoqela kuzo inganekwane, inkondlo lengwalo ezigcweleyo.

Ugwalo lwakhe oluthandwa kakhulu, Wangenza Mntanami, lubalwa ezikolo njalo lasemayunivesithi. Olunye njalo ugwalo lwakhe, EsiLojeni, lwathola udumo lapho kulungiswe umdlalo werediyo ngalo, kuRadio Zimbabwe lase-University of Zimbabwe.

Abalobi abavalelise uTsheza, bakhulume ngokuthi ilizwe lilahlekelwe

“Ngamafitshane, umfowethu uMihla umsebenzi wakhe wawungowokugcina ulimi lwesiNdebele luphila. Ukwenzile lokhu wasitshiyela ingqobe yokuthi siqhubeke, sithathele lapho atshiye khona,” kutsho omunye wabalobi bendatshana zeSintu ohlala koBulawayo uMduduzi Moyo.

Umlobi wengwalo lemidlalo yokulingisa uRaisedon Baya uthe isizwe silahlekelwe kakhulu ngoba uTsheza ubefana le-library.

“Kuyadabukisa kakhulu ukuzwa ngokwedlula emhlabeni komunye wabalobi bakithi, umlobi weSiNdebele othole imiklomelo, uMihla Sitsha.

“Ukutsha kwe-library yinto ebuhlungu kakhulu. Kutshabalale imbali, ulimi, lemisebenzi. Isizwe silahlekelwe,” kutsho uBaya.

Umhleli wengwalo ngaphansi kwePentolacut Publishers uSamantha Nunu, osebenze kakhulu lomuyi, wethule amazwi enduduzo emulini, waphinda hahaha inkondlo emkhumbula.

“Usiba lukaMihla Sitsha belusethula amazwi abethinta inhliziyo lomzwangedwa womfundi wengwalo zakhe.

“Kuwo wonke amakhasi ezingwalo zakhe bekulolwazi olujulileyo ngesintu, uthando, ukubambana kanye lokwakha ubuntu babantu. Yebo uhambile umlobi kodwa ilifa lemfundiso lolwazi lwakhe lisele,” kutsho uNunu.

Uqhubeke ngenkondlo ebabaza umuyi, lapho athe: “Lala ngokuthula donsi losiba, mthombo wolwazi, mlondolozi wamasiko. Imfundiso yakho isele kithi, imisebenzi yakho ibonakele. Ingwalo zakho lilifa lentsha yakithi. Lala ngokuthula mlobi.”

Ngaphandle kokubhala, uTsheza wayeyisiphathamandla kuZimbabwean Academic and Non-Fiction Authors Association njalo waba ngumgcinisihlalo wenhlanganiso ebizwa ngokuthi iKhaya Labalobi.
Waphinda wathola imivuzo eminengi ngenxa yomsebenzi wakhe, okuhlanganisa iBulawayo Arts Awards ngo-2020 nango-2021 le-Intercontinental Young Pan-Africanist Award ngo-2021.

Abalobi, ababalisi kunye labafundi bathe ukwedlula emhlabeni kukaTsheza kube yikulahlekelwa okukhulu.

Bathe ilifa alitshiyileyo lizahlala likhona kungwalo zakhe kunye lasemfundweni yezizukulwane ezizayo.

Related Posts

IBosso ibonga abasekeli

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHighlanders selibonge bonke abasekeli balo abahambe eGweru ukuyakhuza iqembu kumdlalo walo leTelOne ngoMgqibelo. Kumbiko okhitshwe liqembu ngoMvulo ekuseni, iBosso ithe uthando lwabasekeli kaluqhubeke, njalo lukhuthaza abadlali, abaqeqetshi…

Kulimele abangu-20 kungozi yomgwaqo eMahatshula

  Raymond Jaravaza ABANTU abangu-20 balimele ngemva kokungena kungozi yomtshova lenye imota eyenzakale emgwaqweni omkhulu osuka koBulawayo usiya eHarare, eMahatshula ngoMvulo ekuseni. Umqondisi weBulawayo Fire Brigade, uMnumzana Mhlangano Moyo uthe…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×