adminPathisa Nyathi
ISIKHATHI esinengi siyakhohlwa lapho esavela khona. Sande ukuthi sikhohlwe abasidabula ukuze sibekulo umhlaba. Sesingathi nje sizinyoni ezawa esihlahleni. Lokhu ngakutsho ngemva kokuba sengihambe ngayatshengiswa izindawo eziphathelene lembali yakithi ngomhlophe kodwa mina ngingazange ngifike khona ngaphambilini.
Kulesikhathi lapho engake ngaloba ngohambo lwethu laboBarbara Nkala lomfowabo uDoris sisiyabona iNtaba ZikaMambo. Sedlula ethinteni likaLoziba eNyathi. Sadana kakhulu ukuthi kambe inkosi edume njengoMzilikazi ileNdlovukazi elethinta eliyangisa kangaka yena uMthwakazi ekhona.
Sayangeka saswela lapho esingangena khona saze safisa ukuthi ngabe umhlaba uyaqhezuka usiginye. Sababaza ukuthi kambe kungani aMahlabezulu esehluleka ukukhumbula unina wombusi weNyathi. Kambe singaziqhenya ngoMzilikazi sifike ngaphi nxa iNdlovukazi yakhe uLoziba kaPhahlana singamnaki ngitsho? Yiphi inkosi engaba yinkosi kodwa iNdlovukazi ingekho? Kukhanya thina sigijimela ukuhlonipha inkosi yoHlanga kodwa sikhohlwa unina womuzi.
Sasihamba loMarieke Clarke uMaDlodlo odabuka e-Oxford kweleNgilandi. Nguye owayesikhokhele esiyasitshengisa eZikaMambo. Sayangeka ukuthi kambe yithi laba esingayatshengiswa imisamo yakwethu ngomhlophe odabuka phetsheya kolwandle. Kwenzakala, sekuphindile futhi lanxa nje khathesi ngibengihambe loPaul Hubbard loMarieke Clarke futhi. Mina ngabhaxisa umuntu owayevele ecele ukuyatshengiswa izindawo eziphathelene loLobhengula nguMarieke Clarke.
Ngakubona obala ukuthi akusimi ngedwa engingakaze ngethekele izindawo lezi. Mina ngize ngibengcono ngoba amabizo ezindawo ngiyawazi, lababehla lapho ngiyabazi. Kodwa ke kuncedani ukwazi amabizo izindawo zakhona umuntu engazibonanga? Lezihlahla zakhona kangizazi. Utshani bakhona kangibazi. Umhlabathi wakhona kangiwazi. Pho ngizakuthi ngazini ngalezo zindawo? Luyasilela ulwazi nxa kunjalo.
Salungiselela sadobha indondolo zethu ukuze singahambi sidinwe lokuphunga izingatsha zezihlahla esezivitshe zathi nki. Phela siyakwedlula eduzane lesigodlo sakhe okaMalindela. Angithi lapho abehlala khona sekwaba yindlu kaMongameli nxa ethekele koBulawayo. Esasizakwenza yikusekela ucingo lwaleyondayo silunguze izihlahla ezingaphakathi lokukhangelisisa inhlabathi ukuthi ngenjani.
Injongo yethu kwakuyikuyafika eMvutshwa okwakuyindawo lapho uLobhengula ayekathekele nxa engenzi imisebenzi yangasesigodlweni. Phela ubelayo imizi eminengana efana leMvutshwa lapho inkosi eyayisiyahlaba ikhefu iwise iphika izinze kekuphele amadino okuhlangana lokwamukela izethekeli. Ikhona indawo eyayithiwa kuseMatsh’amhlophe lapho eyake iyenzinza khona. Enye indawo yayithiwa yiMganwini. Lamhla sekwakhiwa ilokitshi elithiwa kuseMganwini. Le indawo yayivele ibizwa ngalo ibizo leli ilizwe lingakachitheki. Lapha kwakuhlezi iNdlovukazi uXhwalile owayalandwa liqula elalikhokhelwa nguMdengehashi inkosi yamaNtshali uLothe owayeyinduna yeNduba.
Kuzakuthi singawela uMguza siqanqabule sesiqonde esihlahleni somtswiri othiwa yisihlahla sabafundisi.
Kuzakuthi-ke sesisuka lapho siyekhona eMvutshwa siyebona khona ukuthi umuzi wawumiswe njani ngoba indawo kayisazange yakhiwe. Sekusemapulazini alezihlahla ezivitshe okwamagama.
Yilo lolu uhambo engizaxoxa ngalo ngesikhathi esizayo. Phela ngizakuba ngiqala ukuyafika khona kodwa okuhle yikuthi ngiyabe ngifikile. Lamaditsha ayafika size sithi ngolwabokhokho elodaka inathile. Akukhathalekile ukuthi ezinye ziyiqalele. Inqobo yikuthi ifikile.
Online Reporter