Singakangeni kusinciphiso sebizo sizaqala ngokuphutshisa ibizonto. Akhona amanye njalo amabizonto angakhiwa ngezibabazo ngokuqalisa ngesiqalo sebizo esivumayo: ngcingci>ungcingci, maye! >ubumaye, phepha! >uphepha; u- +phepha >uphepha.
Funda imitsho elandelayo: Umntwana olalelayo uthandwa ngabazali bonke. Sengiswele amanzana nje okunatha. Ngakwabo kungemuva kwentatshana le. Mina ngingeke ngizihluphe ngokuyindojeyana lokhu.
Amagama la: umntwana, amanzana, intatshana, indojelana angaphansi kwesihloko esikhulu esithi IBIZO. Lokhu kusobala ngokusetshenziswa kwawo emutshweni. Wona abizwa athiwe yizinciphiso.
Isinciphiso ligama elikhomba into encane nxa iqathaniswa lenye. Emutshweni wesithathu ngaphezulu sithi intatshana ngoba sikwazi ukuthi ikhona enkulu kulale. Isinciphiso singabuya sikhombe ubulutshwana bolutho nxa buqathaniswa lobunye, njengokuthi amanzana. Umntwana emutshweni wakuqala uveza ubuntwana ngokuzalwa kuqathaniswa lobudala.
Umutsho wesine ulesinciphiso esithi indojeyana. Ukubiza umuntu ngaleligama yikumeyisa. Amagama la akhethekileyo yizinciphiso. Kufanele sigcizelele ukuthi isinciphiso: Singakhomba into encane nxa iqathaniswa lenye enkulu. Singatsho ubulutshwana nxa kuqathaniswa lokunengi. Ubuncinyane ngokuzalwa nxa kuqathaniswa lobudala. Ukweyisa. Kanti singasetshenziswa ukutotoza, njengalapha: woza ngapha salukazana. Lapha kuyatotozwa umntwana oyinkazana.




