adminBuhegwedu Lobs Dube
Tondila mbeli makamu tihanhila gole dzwa titi matjena kuna balibona tiboka He Jesu Kristu nkololo weNdzimu muluboko gwebanotembezela. Kuna bemilenje yemidzimu titi bapasi bakatilinga bakatilisa gole lose dzene kungajalo nemuna linotobela. Atitohala ngobe mwe nomwe unozwihalila butjilo gwanohaka tobela.
Bamwe ndebedama loNdzimu bamwe ndebemidzimu, bamwe ndebeGuta, bala whuda. MutjiKristu bo banjinji, kunamaRoma, Salvation, MaPostoli, MaZayoni nebedzetjikhuwabo atitobakangan’wa. Kene kwakajalo tose tiBaKalanga ngatihanhileni gole latapedza tibokela igo butjilo.
Kwabangano kutili kwakakulilebeswa kubon’wa nebantolo. Taba banokuwha nezebe kumwe tikon’wa galabgwe.
Banosoti dzakadzili njizi dzabawhobana. Konga tjinhutana tjakakwegula tjoti tjakakulinga tjiwha kulikuti awungatihhe ukatjisiya kati akutjina kwaba moyo koga unobilayila. Laba sundu lenyoka linolobesa hhana ulitjuluka kati nohla busiku gusina mhele.
Kwakapinda kunjinji. Luzibo gwabanhu bahhulo gwakatilahikila. Zwinhu takazwitolela pehhugwi tikakon’wa palalanya tjakayipa netjakanaka. Kose kwaka kulibunyambi neluzibo gwebanhu batema takakusiya tilabukila zwebamwe zwatisingapedzisise tisiya zwedu zwatinoziba, lingani nasi patimile. Zwitjaziba puta bana zwikadzikulu?
Ibo bana batjakuziba butjila? Atizi! Ibo bana batjalayiwa abenobhika kene? Akuna tjakayipa nayikoku koga atitjakutham, banoyedza banosiyila muzila.
Takalahikigwa bomme. Baka balipo baka banaluzibo gwabakasiyigwa nabotate babo koga ibo bakakon’wa siyila babo bana kene bamwe koga kutila kuti ibo kene Ndzimu etola butjenjebvu gusibe gwalahikila tjaba tjeBuKalanga. Taka tina banhu banoziba lapa. Kwakapela, kwasala mapitipiti anotola mali dzebanhu mahala. Tjinothama whuti akuzotongo kwagwa pasi. Banoziba bala babengabala ngono banowhokubona poni? Taka tina banhu banoziba talila.
N’ombe yaka iti yavunika kene iye nhu, betola nti ntema behhodza betendeledza gumbo kene ipapo kwavunika kuhangana. Ngwenu wali ndiyani unoziba kuti nti wotala kohanganyiwa bulimbo gwempani neni?
Kuna umwe nlumetate wakaMasendu unoyi iye waka etalila kwakasiyana nebamwe. Waka eti n’ombe ngayilobgwe ikakate gumbo. Kuti payalikakata enosa nti uwe pamavu ipapo payakakata gumbo, ebva ipapo esa swazwi lemhiwa pehhugwi kuti kusitongoba nenhu unotjuluka ipapo. Kwakakuyi ukatjuluka nti wotalila novunika. Kotjenamisa, nti unolapa tjavuni ndiwo unovuna. Nayiwo waka ugadziwa mumhako kuhango. Makamuti apa moviya iyeyo n’ombe munowana payaka yakavunika kunanti ntema iwo mafupa akahangana. Gwaka guli luzibo. Nasi agutjipo. Umwe ndewaka eloba hhakata nemabgwe asina mafupa.
Waka uti unatjawunohaka budziwa kusinani kuti haata kun’umba. Waka enunga mabgwe ipapo kene kulimuzila eposa hhakata dzidze dzemabgwe ekubudza tjakasumbikala. Ndiyani angakuthama kwakayenda nebeni iswi atizoziba bhuzwa nekwala kwakakutikala. Bulemo. Dzene tshene hayitohinga, nembayimbayi yakapedza makula.
Mukani balume nabomme timusidzile lulimi gwedu tisimise nemilenje. Kwakayipa ngatikusiyeni sayikoku kwaba n’holo wemwizana kene kumalebeswa ngatikuletjeni. Kunjinji kwakatilahikila nawebo ungakumbulabo kumwe ukahhadzisa.
Zwinotikala ke? Balume banobulayilani bakadzi nebakadzi banobulayilani balume? Unomba wakati tiwuntile mazwibhatigwa ngobe waka asipo ngono imwi makamulipo motini?
Kalanga Language and Cultural Development Association, [email protected], +263 772 610 726
Online Reporter