UTHI awufuni ukuphinde umbone umdeni, owesifazane weKoki, eMzimkhulu, kulandela ukutholakala kwesidumbu sendodana yakhe silamanxeba okutshaywa kanzima, sifihlwe kuwodilophu.
Isidumbu sikaSiqalo Ndobe (8) kuthiwa sikhonjwe nguye unina kwenye yezindlu esegcekeni ngoLwesithathu, ngemva kosuku olulodwa enyamalele.
Umalume kamufi, uMnumzana Zinsizwa Ndobe, uthe bengumdeni abangabazi ukuthi ingane ibulawe nngunina, wasethukuza isidumbu sayo endlini engajwayele ukuvulwa.
Uveze ukuthi emva kokutholwa kwesidumbu, kubizwe amapholisa, abama-ambulensi, kwathutheleka lomphakathi.
“Uthe ‘eseyitholile ingane’, watshela elinye ilunga lomdeni ukuthi uyayithola, alize lizobheka. Lithe liyabheka, ingane kudala ibanda, wase ebiza abezinhlaka ezehlukene,” kutsho uNdobe.
Uthe yize yena engasahlali kuleli khaya kodwa ulolwazi olugcweleyo lokuthi bese siphelile isikhathi esingangomnyaka, inina leli lihlukumeza ngendlela exakayo ingane.
“Mina nje ngomnyaka odlule, ngake ngambuza ukuthi umthetho wakho ufuna ukuyibulala yini le ngane? Wangiphendula ngelithi ‘noma ngingayibulala, vele eyami’. Emva kwalokhu okwenzeke manje, okutsho ukuthi usegcine esifezile isifiso sakhe,” kutsho uNdobe.
Uthe wake wenza imizamo yokuthi amthathe umufi ayohlala laye kwakhe kodwa wanqandwa ngabezenhlalakahle, ngelithi akalalo ilungelo lokuphuca umama ingane yakhe.
Uthe umufi ubehlale ezibazibazi umzimba wonke unina emdinde ngenduku. Uthe isikhathi esinengi ubeye athi uma esemtshayile, abaleke ayolala esikhotheni noma alale ezindlini ezingasasebenzi emphakathini.
Uthe bazame kanengi ukungenela kulolu daba bengumndeni kodwa baliswa ngababona ngezokuhlalisana.
“Angazi mina ukuthi kanti osonhlalakahle bakwazi ukungenelela ngempumelelo uma sekunjani ngoba udaba lwale ngane besihlale silubika, sibabize kodwa uma sebefikile, bavele bathathe uhlangothi lukanina, iqhubeke kanjalo ke lokuhlukunyezwa ingasizakali,” utsho kanje.
Uthe akazi sekukangaki ewaphindaphinda amazwi athi ingane eyakhe, uma ethanda angayitshaya aze ayibulale. Uthe bekwala ngitsho udaba selungenwa othitsha basesikoleni iZwelibanzi Junior Secondary, lapho umufi abefunda khona, kuvele kube nhlanga zimuka lomoya.
Ugcizelele ukuthi endaweni okufaka phakathi isikolo, omakhelwane lomphakathi, akekho obengazi ukuthi lona wesifazane uhlukumeza igazi lakhe.
“Njengoba etholwe kuwodilophu nje, lakho ubelamanxeba umzimba wonke, kukhona ngitsho izingozi ezisekhanda,” utsho kanje.
Uthe unina kamufi umuntu obekhonze kakhulu ukuyoziphuzela utshwala, atshiye ingane yakhe eleminyaka emibili laye umufi. Uthe egcekeni okwenzeke kulo isigameko, umsolwa ubehlala lezingane zakhe, bese kuthi kwenye indlu kuhlale uyise, laye ozihlalela yedwa.
“Akekho ozwile ngesikhathi eyibulala. Engikubonayo ukuthi ngoba ubaba usemdala kanti futhi umsolwa ubevele avuke inja ebomvu uma ekhuzwa ngokutshaya umufi, ngiyabona ukuthi laye ubaba ubese evele enganaki, uma unina wale ngane eyitshaya,” kutsho uNdobe.
“Umuntu ongemdala ngoba wazalwa ngo-1988. Ulezingane ezintathu, eyokuqala ka-2008, kube yile etshonile ka-2018, bese kuba yile eleminyaka emibili. Kuzo zonke izingane zakhe, abeyihlukumeza yile agcine eyibulala,” kutsho uNdobe.
Uthe balindele umthetho uklame indima yawo njengoba ekhalelwe amasongo kaSigonyela.
“Silindele ukuthi umthetho udlale indima yawo ngoba le ngane ayizange ibuthole ubulungiswa ngesikhathi isaphila. Lo muntu asifuni ukuphinde simbone emndenini. Ngitsho laseduze kwezingane zethu ngoba uyingozi,” utsho kanje.