Pumulani Mpofu
ZINENGI izinto ezibangela ukuba abantwana labadala behluleke ukuthatha incwadi zokuzalwa. Okunye okubangela lokhu yikuswelakala kwemali, amasiko esiwalandelayo lokuswelakala kwencwadi ezaneleyo. Elinye lamasiko eselibangele abantwana abanengi ukuba behluleke ukuba lencwadi zokuzalwa lisiko lokulobola.
Bakhona abantwana abangelancwadi zokuzalwa ngenxa yokuba oyise kumbe izihlobo zakibo zehluleka ukulobola. Lokhu yikho okwehlela uBrenda — intombazana eleminyaka engamatshumi amabili ehlala eNkulumane, koBulawayo.
Abazali bakaBrenda, uNokuthaba loJames babehlala bonke lapho uJames ayesebenza khona. UJames loNokuthula babengatshadanga njalo uJames wayengalobolanga. Lanxa kunjalo uJames wayeke wathumela abantu ukuthi bayekuzwa ngamalobolo koNokuthula, kodwa ngenxa yomsebenzi ayewenza kasazange ayekhipha ngoba kwakunzima ukuthi ahlanganise leyomali.
UNokuthula loJames baba lomntwana uBrenda kodwa emva kwalokhu behlukana ngesizatho esingaziwayo.
UNokuthula wabuyela ngakibo wathatha umntwana wamusa ngakibo kukaJames, yena waya eSouth Africa kwahle kwaba yikwehlukana kwabo. UBrenda wathi eleminyaka emihlanu unina uNokuthula wabhubha.
UBrenda wayengathathelwanga incwadi yokuzalwa ngoba uNokuthula wayefuna athathe ngesibongo sikayise.
UJames waphenduka eZimbabwe ngemva komnyaka owodwa uNokuthula esebhubhile. UBrenda wahamba esikolo kodwa kasenelisanga ukuqeda ngoba engela ncwadi yokuzalwa. Babemvumele wangena engelancwadi yokuzalwa ngoba ugogo wakhe wayencengile wathi uzathathiswa incwadi yokuzalwa. UJames ekubuyeni kwakhe wahamba ngakibo kaNokuthula ukuthi ayembona baxoxisane ngokuthathela umntwana incwadi yokuzalwa engazi ukuthi uNokuthula sewabhubha. Ekufikeni kwakhe waxotshwa ngoba engazange akhiphe ngitsho lendibilitshi kibo kaNokuthula.
Unina kaNokuthula uMaSibanda wahle wamphumela egcekeni ukuthi kasoze amsize ngalutho.
UJames wabuyela emsebenzini kodwa ngemva kwesikhathi wezwa ukuba umntwana kasafundi ngoba engelayo incwadi yokuzalwa. Lokhu kwamhlupha wasesiyaxoxisana labadala benelisa ukuthola ingxenye yamalobolo.
Ngemva kokuhlanganisa ingxenye bahamba koNokuthula ukuyakhipha kodwa uMaSibanda wala ukubasiza wathi ufuna amalobolo enele. Abadala bazama ukukhuluma laye uMaSibanda kodwa bancenga baze babeka phansi.
UJames kwamthukuthelisa kakhulu lokhu ngoba elesifiso sokuthi umntanakhe abe lamaphepha eneleyo aye esikolo.
Wazibuyelela eSouth Africa wangabe esaphenduka. UBrenda uthe esekhulile waziyela kugogo wakhe uMaSibanda wafika wathi kaqale alobole ukuze athathiswe incwadi yokuzalwa. Wasebuya eTrinity Project lapho asebezama khona imizamo yokuthi bakhulume logogo athathise umntwana incwadi yokuzalwa. Into abantu okumele bayinanzelele yikuba nxa besenza izinto kumele bakhangele ukuba abakhawulisani bodwa kodwa bancindezela abantwana lokuthi akusoze kuphambanise impilo yomntwana yini.
Ngiloba nje sekulethemba lokuba uBrenda uzathola incwadi yokuzalwa.
Kasihlanganeni njalo kuviki elizayo.
Umlobi utholakala kukheli ethi [email protected] loba kunombolo ezithi 0773195055.




