Nkosilathi Sibanda
OMAMA abasebenzela uHulumende abamunyisayo sebengahamba labantwana emsebenzini njalo sebevunyelwa ukuthi babe lomuntu obancedisayo, ikakhulu nxa bethunywe ukuyasebenza kwezinye indawo phakathi kwelizwe.
Iseluleko lesi sethulwe yi-Public Service Commission (PSC) mhlaka-23 Mfumfu 2026 ngenjongo yokwethula umthwalo kubomama abamunyisayo ukuthi benelise ukufeza imisebenzi yabo ngakolunye uhlangothi bengehlukaniswanga labantwana babo.

Kulandela ukubikwa lokhu, iZimbabwe Gender Commission (ZGC) isincome iPSC ngalesi isinqumo, isithi linyathelo eliqakathekileyo ekuvikeleni amalungelo abesifazana lokukhuthaza ukulingana kwamalungelo emsebenzini.
“Ngaphansi komthetho lo, izisebenzi zikaHulumende ezilabantwana abangakafiki eminyakeni emibili yokuzalwa sezizavunyelwa ukuhamba labo kanye lomuntu ozancedisa nxa zisemsebenzini ovunywe nguHulumende,” kutsho iZGC kumbiko wayo wokuncoma iPSC.
Kubikwa ingatsha zikaHulumende zizakhangela indleko zokuhamba, ukudla lendawo yokulala yalo oncedisayo.
Kubikwa ukuba umuntu ozancedisa kumele abe leminyaka yokuzalwa engu-18 kusiyaphezulu. Isisebenzi esifisa ukusebenzisa leli lungelo kumele sibhale incwadi yesicelo njalo sinikeze amaphepha asekelayo.

Kumbiko wayo, iZGC ithe umthetho lo uqinisa izimiso zesisekelo sombuso welizwe esikhuthaza ukulingana kwabesifazana labesilisa lokuvikelwa kwamalungelo abesifazana.
Ikhuthaze uHulumende ukuthi aqhubeke eqinisekisa ukuthi omama abamunyisayo bathola usekelo olufaneleyo ukuze benelise ukuhlanganisa umsebenzi lokunakekela abantwana.
I-ZGC ithe izaqhubeka isebenza ekuvikeleni ukulingana kwabesifazana labesilisa, ilandela umsebenzi ewunikwe kuSigaba 246 kuSisekelo somubuso welizwe.