adminCornelius Luphahla
OMANDULO babethi intandane enhle ngumakhothwa ngunina kodwa isimanga yikuthi khathesi inkukhu sinatha amaqanda ayo lapha ezikolweni. Nanku sikubona ngamehlo kusenziwa ngabaphathi bezikolo ngokudla imali zezikolo kunye lababalisi bezibonela amakhosikazi ebantwaneni besikolo.
Kulezinsuku izakhamizi ezinengi zikhala ngabaphathi bezikolo asebehuquluze imali ezikolweni bezidlela. Abaphathi basuka bakhethe abantu abangenelisiyo ukubala bebafake kukhomithi yesikolo. Lokhu bakwenza bethembe ukuthi bazabasayinisa bengazi lutho bona bayezithathela imali bazidlele.
Ngikhuluma nje izikolo ezinengi azithuthuki ngenxa yokudliwa kwezimali zesikolo sokuze kudala ukuthi abantwana bezonde ukufunda ngoba befundela phandle njalo bengelazitulo zokuhlala. Abanye abantwana abafundi ngenxa yokuswelakala kwemali yokuhlawula esikolo noma nje kwesinye isikhathi kuyabe kulenhlanganiso ezikhipha imali lezo abaphathi basuka bazidle lezo zimali.
Kuviki ephelileyo izakhamizi zeGwanda bezikhala ngodubo olufana lalolu ngemva kokuba omunye umphathisikolo oseleminyaka ethize ehlawulisa abazali izimali ethi ngezokwakha isikolo. Wenzenje kanti yindlela yokuzidlela imali lezi azivulele amabhizimusi akhe. Khathesi lesosikolo asilantuthuko ngitsho noma nje kulenhlanganiso ebezizama ukusithuthukisa kodwa umphathisikolo lo ubeyihuquluza yonke imali le.
Isiga lesi sokubulala ikusasa yabasakhulayo asenziwa ngabaphathi bezikolo kuphela kodwa senziwa langababalisi.
Uthola umbalisi ethandana lomntwana wesikolo okusuka kubenzima ukuthi umntwana uzafunda njani umbalisi emkhangela eginye amathe? Angithi umntwana uzabe sezicabangela indlela abephathwaphathwa ngayo ngumbalisi lo, okusuka kudale ukuthi angaphumeleli ezifundweni zakhe.
Ngalokhu ngithi labo abangababalisi abaginya bugwili nxa bekhangela abantwana besikolo kabame umkhuba wabo ngoba babulala ikusasa yabantwana. Kusuka kubenzima ukuthi umntwana ale umbalisi ngoba emesaba njalo ethi mhlawumbe uzathola udumo kanti uzidonsela amanzi ngomsele.
Ngikhuluma nje banengi abantwana aboniwa ngababalisi njalo basale egcekeni. Uthola umntwana oleminyaka engu-16 ewonwe ngumbalisi olabantwana abalingana lalowomntwana. Kambe engamusa ngaphi yena elemuli yakhe?
Ngemva kokuba umbalisi ekwenzile lokhu usuka aphathe ngochuku umntwana lo akhohlwe lokuthi nguye ombulalele ikusasa lakhe. Omunye uhle ale lokuthi umthwalo ngowakhe, uzwa kuthiwa sowantshintshwa sefundisa ngaphingaphi etshiye umntwana sihluku.
Kubabalisi bonke ngithi umntwana wesikolo ngumntanakho, ngakho othandana lomntwana wesikolo kufana lokuthi uthandana lomntanakhe.Lokhu kufana xathu lenkukhu enatha amaqanda ayo. Ngakho inkukhu le iyatshiswa umlomo ukuze ingaqhubeki kumbe iyabulawa ngoba ayilakusasa enhle.
Ngabe umbalisi othandana lomntwana wesikolo uhle axotshwe emsebenzini kungene omunye ofuna ukusebenza hatshi ofuna okuzodinga amantombazana.
Online Reporter