YiNtatheli kaMthunywa
UHULUMENDE uthuthukisa imizamo yokukhuthaza abalimi ukuthi basebenzise ubuchwepheshe bokulima obuhambelana lokuguquka komkhathi kanye lenhlanyelo ezimelana lobunzima besimo sezulu, kulungiselelwa isigaba sokulima sika2026/27.
Lokhu kuza ngesikhathi ilizwe leZimbabwe lamanye amazwe eSouthern Africa eqhubeka ehlangana lendlala, kubangelwa lizulu elingasani ngendlela ejayelekileyo kanye lokukhuphuka kwamazinga okutshisa, okucina kuphambanisa ukutholakala kokudla.
Ngemva kwendlala embi eyabangelwa yi-El Niño eyathinta izigidi zabantu kuminyaka edluleyo, abathintekayo kwezokulima sebegxile ekutholeni amacebo asebenzayo angancedisa abalimi ukuthi bajayele isimo esitsha somkhathi ukuze benganciphisi izivuno.
UNobhala wogatsha olubona ngeZokulima olwe-Agriculture, Mechanisation and Water Resources
Development uSikhwicamfundo uObert Jiri uthe njengoba izulu lisina endaweni ezehlukeneyo elizweni, ugatsha lolu luqhubeka lusebenzisa insika eziyisithupha eziqakathekileyo ukuze kuvikelwe ukutholakala kokudla njalo kulungiselelwe ilizwe isigaba sokulima sika2026/27.
“Isimo sezulu esikhona khathesi sigcizelela ukuqakatheka kweNsika yesibili, egxile ekuqakathekiseni ezokulima ezihambelana lokuguquka komkhathi, kanye leNsika yesithupha, egxile ekubambisaneni kuzinhlelo zokuxwayisa ngengozi kuselesikhathi kanye lokuqinisa amandla abalimi.
Abalimi bakhuthazwa ukuthi bavune amanzi ezulu njalo bawalondoloze, baqhubeke ngokulungielela ukulima emasimini, bavikele izifuyo njalo bagcine kuhle amabele abawavunayo,” kutsho uSikhwicamfundo uJiri.
Uphange waxwayisa abalimi ukuthi bangaphangisi ukuhlanyela bengakalitholi izulu elaneleyo elingaqinisekisa ukuthi inhlanyelo iyamila njalo iqhubeke ikhula.
Ubuye wagcizelela ngokuqakatheka kokuqinisa iStrategic Grain Reserve, lokubeka izindlela ezifaneleyo zokuthola imali yokuxhasa ezokulima.
Kumele futhi kuvikelwe izifuyo lezilimo emonakalweni ongabangelwa yikoma lezulu elinengi, ngesikhathi kuqinisekiswa ukuthi ilizwe lilokudla okwaneleyo.
Uphethe ngokuthi ukuba lenhlelo ezivikela ilizwe ebunzimeni obungabangelwa yikuguquka komumo womkhathi kanye lekutholakaleni kokudla okwaneleyo kudinga ukuthi kube lokubambisana lokusebenza ndawonye ngaphansi kohlelo lukaHulumende olubanzi lokuthuthukisa ezokulima, olugxile ekuqinisekiseni ukutholakala kokudla, ukumelana lokuguquka komkhathi kanye lokuthuthukiswa kwezindawo zemaphandleni okuzingxenye zensika eziyisithupha zogatsha lolu.