Tapera neAIDS: Hwindi ◆‘Mafaro tinoawanza’ ◆‘Tinogara tiine cash’

Kingstone Mapupu
VERUZHINJI vagara vachinyunyuta pamusoro pehunhu hwemahwindi avo vanotaura nekutuka zvinyadzi pajekerere, huchapa, kusveeredza vanhukadzi vanozvifambira nekatsika kekudhonza-dhonza vanhu vanozvifambira vachivambunyikidza pakukwira mabhazi nemakombi.

Hwindi anongotorwa semunhu asina hunhu kana gwara. Vanotaura vanoti mahwindi anoita seakaberekwa nevabereki vamwechetevo.

Vamwe vacho vanonzi ndivo vanokonzera nyonga-nyonga mumaguta nemadhorobha vachinzi kana pakangoitika zhowe-zhowe sezvematongerwo enyika, ndivo vanoparadza nekuba muzvitoro.

Kwayedza inogara pasi, ndokuita hurukuro nahwindi mukuru muguta reHarare – Solomon Mandela (49) – uyo anonyanya kuzivikanwa nezita rekuti Mukoma Solo.

Mukoma Solo — uyo muzinda wake uri paCharge Office — anonetsa kuwana. Mutori wenhau uno anotoita mazuva achimutsvaga panokwirirwa makombi ekuChitungwiza apa asi zvinoda mwoyo murefu.

Muhurukuro iyi, Solo anotaura pamusoro pezvakawanda mubasa ravo zvinosanganisira kutora kunoita mahwindi zvinodhaka nekufa kuri kuita vamwe vake nekuda kweAIDS.

“Chihwindi ibasa randinoda zvikuru, asi mubasa iri ini ndiri maneja, inspector, customer-care officer uye transport consultant. Basa iri ndakaritanga makore ekuma1990 pakatanga makombi kupihwa mvumo yekutakura veruzhinji,” anodaro Solo.

Anoti vakatangira paJoina City munaJulius Nyerere apo vaishevedzera motokari dzerudzi rwemaPeugeot 404 dzaienda kuChitungwiza.

“Zvadaro, tabva muma404 kwakazouya mota dzemaSuper 7 ndokutanga kutakurira vanhu paMain Post Office munaJulius Nyerere mekare. Panguva iyi ndaiva naGodfrey Ngundu, Fanuel, Stanley Goto, David Gwenzi, Alex Chipunza nevamwewo.

“Mari yataiwana yaiva yakawanda chaizvo. Izvozvo zvakakonzera mahwindi mazhinji kufa nemukondombera (AIDS), nanhasi vazhinji vedu vari kufa. Asi ndinoti kuma’face’ angu inwaika mapiritsi guys musazviite ma’die-hard’.

“Denial ndiyo iri kutipedza kumahwindi,” anodaro Solo.
Anoenderera mberi: “Mahwindi mazhinji ‘zvigulani’, vanorwara nemukondombera nekuti mari yacho inoshandiswa zvisirizvo nekutorwa nevasikana vedu anaMarwei vemumabhawa. Saka ini ndiripo kuvadzikamisa.”

Zvisinei nekuti chirwere cheAIDS hachisati chawanirwa mushonga wekuchirapa, kune mishonga iriko inogona kuita kuti munhu ararame nacho kana neutachiwana hweHIV. Izvi zvinoita kuti chisanzi mukondombera.

Solo anoti kunze kwekushanda nevamwe vake mahwindi, iye ndichipangamazano kuvamwe vari mubhizimusi remakombi.

“Vanoda kutenga makombi, mabhazi, kunyangwe marori, vanouya nekwandiri ndichivapa mazano. Ndinovasvitsa kwese kwavanoda kuti motokari dzavo dzigova nemapepa akakosha anodiwa, ini ndini ndinozvifambira.”

Anoti anotungamirira mabhazi nemakombi anodarika 1 600 anoshandira parengi yeChitungwiza paCharge Office.

“Fungai ndasvitsa makore 30 ndiri mubasa iri, asi zvinoda kuzvibata. Sezvamuri kuona, ndinogara ndakachena izvo ndinoti vamwe vangu vatevedzere. Ndakaroora mudzimai wangu wandinoda zvikuru Modester Mvuri (43) uye tine vana 4 — musikana mukuru akaroorwa, mudiki ari kuita Grade 3.

“Ndakaroora nemari yechihwindi mugore ra1996. Ndakasvika A-Level saka musazofunga kuti chihwindi chinoitwa nevanhu vasina kufunda, kwete.”

Asati ave kuita basa rechihwindi, Solo anoti aimboshandira imwe kambani.
“Ndakambobuda muno munyika ndikanoita zvidzidzo zvemagetsi kuSouth (Africa) uko ndakamboshandira, ndikanodzidza zvakare zvechihwindi izvi. Ndine macertificate maviri pandiri pano,” anodaro.

Anoti adzidza zvakawanda mukushanda sahwindi uye chikamu chikuru chevanhu vaakashanda navo vakafa nekuda kwemafaro.

“Zvave kunetsa izvozvi asi kare mari yaiva yakawanda zvikuru, 60 percent yevanhu vandakashanda navo vakafa nekuti mari yose yaipedzerwa mumabhawa. Zvinondirwadza, masahwira angu vakatisiya.
“Kubva mubasa iri, ndinemba kuWinsor Park yandavaka nechihwindi,” anodaro Solo.

Senzira yekuti vamwe vaanoshanda navo vasarambe vachinzi marombe, anoti anoda kuziva madzimai avo vose nekuvakurudzira kuti mari inoendeswa kudzimba.

“Mahwindi vanozivikanwa nekutaura zvinyadzi nekutuka veruzhinji, kudanana nevana vechikoro uye kupara mhosva. Ndikaona vamwe vangu vaine vasikana mukombi kana mumabhazi kana madzimai evanhu, ndinodzinga ndatanga ndanzwa kuti ndiyani.

“Vana vechikoro handidi kuvaona vakagara mumakombi kana mumabhazi vaine mahwindi. Kuvanasikana ava ndinoti siyanai nemahwindi nekuti munokanganiswa chikoro. Ivo vabereki ngavape vana mari inokwana kuenda kuchikoro nekudzoka nekuti vamwe vanasikana ava vanoda kukwira makombi mahara.”

Solo anoti vane komiti yavo inoranga mahwindi anenge achitsaudzira mumashandiro avo.
“Tine mumwe watakatodzinga pano nekuda kwekusanzwisisa mushure mekumutsiura nenyaya yekutaura zvinyadzi. Tine vabereki nevana vanokwira motokari dzedu uyewo nyaya yekunwa musombodhiya yanetsa parengi pedu.

“Kune vanoutengesa pachena. Handizive kuti mapurisa havazvione here. Ndinoti kune vamwe vangu ngavasiyane nezvinodhaka,” Solo, uyo aisanganisa kachirungu neShona, anoenderera mberi.
Anoshora nyaya yaanoona ichiitwa kune mamwe marengi sepedyo nepaRoad Port apo panokwirirwa mabhazi anoenda kwaMutare nekuShow Ground kumabhazi anoenda kuBulawayo nekuMbare uko vanhu vanodhonzwa vachibirwa zvinhu nekukuvadzwa.

“Vanhu vanofanirwa kukwira voga mabhazi kwete kuvadhonzerana, chionai mumwe akazofa kunaFourth achidhonzeranwa. Ikurudziro yedu kuti mapurisa atibatsire munyaya dzakadai idzi.”
Solo anoti zvakakosha kuti mahwindi apfekewo mbatya dzakanaka, vosiyana nehutsvina nekurembedza mabhurugwa.

“Ngatigezei topfekawo mbatya dzakanaka kwete kunhuhwa nekuzivikanwa nekupfeka maslippers, todirawo perfume. MuHarare chete tine marank marshals vanodarika 10 000 uye tose tiri pasi pesangano reZimbabwe Union of Drivers and Conductors Association. Zvino tikasageza Harare yose inonhuhwa nesu,” anodaro.

Solo anoshorawo katsika kanoitwa nemamwe mahwindi kekuitira weti muzvigubhu vachizozvikanda pasi kana pamusoro pemashedhi anomirirwa mabhazi nemakombi.

“Vapfana ava vanenge vashaya kwekuenda, voitira weti muzvigubhu vokanda pose-pose. Dai vachizoisa zvavo kana mumabhini pane kukanda pasi.

“Ndinoshorawo vaye vanorembera kumashure kwemakombi, hazvibvumidzwe izvi nekuti imhosva huru,” anodaro.

Solo anoti semahwindi, vanorumbidza kuuya kwakaita maZupco ari kutakura veruzhinji munzvimbo dzakasiyana sezvo dambudziko rekushaya zvekufambira range rakurisa.

“Mubasa rangu, ndinotanga na5 mangwanani ndichipedza na10 husiku mazuva ose. Chichemo chedu kuti migwagwa igadzirwe zvakaita sekubva paCoca Cola kusvika paCaledon mumugwagwa unoenda kuChitungwiza, vakomana ibasa, migwagwa ngaigadzirwe iyi,” anodaro.

Related Posts

Makore 2 mujeri abaya muvakidzani nebanga vachibva kudoro

Sukulwenkosi Dube-Matutu MURUME ane makore 22 okuberekwa akatongerwa kugara mujeri kwemakore maviri nemhosva yekubaya muvakidzani wake nebanga pasina chikonzero apo vaibva kunonwa doro kuFilabusi. Engus Tsumbeni akabatwa nemhosva yekuedza kuuraya…

Murume (23) abatwa nemhosva yekupfeka kamafurashi

Danisa Masuku MURUME wekuBulawayo ane makore 43 okuberekwa akabatwa nemhosva yekuwanikwa aine kamafurashi zvisiri pamutemo uye nekuipfeka zvakare. Qhubekani Mkhize (43) anogara kuNguboyenja, kuBulawayo akamiswa mudare reko pamberi pemutongi VaGolden…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×