BAKWETHU kuliviki iphephandaba likazulu elidume ngezimnandi liliphathele itshatshazi lentombi elicula umculo weAfro Jazz. Kayiculi nje lintombi ingilosi yezulu ingumfana, ingena kuxege ibhulugwe endodeni.
Lelitshatshazi angithi nje nguQeqetshiwe Muntambo intombi edabuka eMbembesi esiXhoseni njalo edume ngokuthi nguQeqe ikakhulu kwezomculo kanye lezokulingisa. Kothanda ukwazi okunengi ngaye nansi ingxoxo emnandi phakathi kwakhe lentatheli yephephandaba likazulu uCornelius Luphahla (CL).
CL: Umphakathi uthanda ukwazi ukuthi ngubani uQeqe njalo waqala nini ezokucula?
QM: Mina ngazalwa mhlaka 20 Ntulikazi ngomnyaka ka 1991 esibhedlela seMpilo edolobheni lakoBulawayo. Kwathi ngomnyaka ka 1997 ngayafunda uGiredi 1 esikolo seMahlathini Primary elokitshini leCowdray Park ngaze ngayaqeda uGiredi 7 ngo2003. Ngaqhubekela phambili ngezifundo zami ngaya kuFomu 1 eGeorge Silundika High School ngo2004 ngaze ngayaqeda uFomu 4 ngo2007.
Kwathi ngo2009 ngayafundela ezokucula lobulingisi eBambatha Actors Center khonapha koBulawayo ngaze ngayaqeda ngo2010. Yikho-ke engafundela khona ezokujabulisa uzulu.
Ezokucula ngaziqala ngisafunda noma nje ngangingakaqali ukukhipha ingoma zami ebantwini. Khathesi sengacula lamaqembu atshiyeneyo agoqela iDefine House, Bulawayo Knight, Man at Work Jazz Band kanye leOne Stand Band okuyiyo engilokhe ngicula layo.
CL: Tshela uzulu ntombenhle ukuthi sowakhipha amadlalade amangaki njalo abantu bathini ngomculo wakho?
QM: Njengomculi osasungula lokhe ngaqala ukucula umculo weAfro Jazz sengakhipha i-single eyodwa ethi ‘‘Kumnyama’’, engiyikhiphe ngoMabasa lonyaka noma nje ngangike ngakhipha amanye ama-single ngesikhathi ngisahlabela i-house music.
Noma nje ngisanda kukhipha i-single yami le kodwa abantu bayawuthakazelela umculo wami njalo bangikhuthaza ukuthi ngiqhubekele phambili ngicula ngoba ngiyabajabulisa kakhulu.
CL: Akutsho ukuthi wandise ukutshayela ngaphi ingoma zakho njalo ukhangelele ukwenzelani uzulu lonyaka?
QM: Mina ingoma zami ngandise ukuzitshayela emikhosini etshiyeneyo egoqela ama-shows, imitshado, amadili okuzalwa kanye lakwamanye amazwe atshiyeneyo. Lonyaka ngikhangelele ukukhiphela uzulu idlalade elizajabulisa wonke umuntu ngibuye njalo ngivakatshele indawo ezitshiyeneyo ngisenza ama-shows ami.
CL: Ngaphandle kokucula msebenzi bani owenzayo njalo kungani wakhetha ukucula ngesiXhosa?
QM: Ngaphandle kokucula ngiphatheka emidlalweni yobulingisi etshiyeneyo egoqela ekaSihlangu Dlodlo ethi Stitsha, kanye laku-movie ethi Suku ebisenziwa kuZBC. Ngakho-ke okwenza ngakhetha ukucula ngesiXhosa yikuthi lami ngiliXhosa njalo ngifuna uzulu akwazi ukuthi lathi amaXhosa akuleli silazo iziphiwo zokujabulisa abantu.
CL: Njengomculi ongumlingisi sowake wathola sicoco bani lokhe waqala ukujabulisa uzulu?
QM: Lokhe ngaqala ukujabulisa abantu sengathola isicoco seNama Award ngemva kokuphatheka kumovie ethi Suku emsakazweni weZimbabwe Broadcasting Corporation.
CL: Bunzima bani oyake uhlangane labo njengomculi njalo nkuthazo bani oyipha abaculi abasacathula tshatshazi lodumo?
QM: Ubunzima engiyake ngihlangane labo yikuswela imali yokuzithuthukisa njengoba nje ukucula kudinga imali ukuze ukhiphe amadlalade kanye lamavidiyo. Okunye njalo yikuswela indawo yokuthengisela amadlalade ami okuyikho okudala ukuthi kube nzima ukuba ngithole imali yokuzithuthukisa.
Kubaculi abasacathula ngithi kababambelele emculweni bengadeli njalo kabajonge ukujabulisa uzulu ngokuzethemba. Okunye ngithi kabahloniphe uzulu ukuze bathole ukuhlonitshwa bathuthuke.




