ABANTU abanengi bavame ukucabanga ukuthi isawudo yilokho esikuvuvuzela ekudleni noma okubekwa etafuleni lokudla ngenhloso yokufaka ekudleni okwehlukeneyo okudliwa ngaleso isikhathi. Iqiniso yikuthi ingxenye yesawudo elinengi itholakala ekudleni okufakwe emagabheni lalokho okusuke kufakwe kumapulasitiki, kuvalelwe emaphepheni.
Sitsho njalo isikhulu esiphezulu sesikhungo sezempilakahle esizimeleyo i-Affinity Health, uMurray Hewlett — sixwayisa abantu ngobungozi besawudo elinengi ekudleni, okuhambisana lomkhankaso oqhubekayo weminyaka yonke wokuxwayisa abantu ngalokho i-World Salt Awareness Week, oqale ngoNkwenkwezi 2 — ophele ngoNkwenkwezi 18.
UHewlett uthe isawudo lidlala indima emqoka kakhulu emzimbeni womuntu njengoba lisiza ngokuthi kubhalanse okusaketshezi noma okungamanzi emzimbeni futhi usiza ngokuqinisa izihlakala, kodwa ukuwusebenzisa kakhulu kungaba lobungozi.
“Isawudo elinengi egazini liyingozi ngenxa yokuthi lenza ukuthi ukhushukelwe ngumfutho wegazi ngokweqileyo okungakubeka engozini yokuphathwa yisifo senhliziyo, uhlangothi lezinkinga ezeyamene lokusebenza kwezinso ngokuqhubeka kwesikhathi. Kungakho-ke kumqoka ukuqaphela indlela odla ngayo isawudo noma ukudla okulesawudo elinengi,” kuxwayisa uHewlett. Uthe zinengi inhlobo zokudla okulesawudo elinengi okunganakeki ngenxa yokuthi akuzwakali kangako uma ukudla. Ingxenye yalokho kudla okunjalo kugoqela phakathi kwakho isinkwa lokunye ukudla okubhakiweyo.
Isinkwa yinto ethandwa kakhulu emidenini eminengi, kodwa singakubeka engozini ngoba silesawudo elinengi ongeke ulicabangele, kunjalo lezinye inhlobo zokudla okubhakiwe. Okunye ukudla okulesawudo elinengi kugoqela ukudla okuhlalayo okunjengama-sausage, i-polony, ibhekhoni lenyama ebomvu.
Okunye ukudla okwandise ukuba lesawudo elinengi yikudla kwekuseni. Lapha sibala izinhlobo ezehlukeneyo zokudla okudliwa ngokuhlanganiswa lochago ekuseni, okuthi yiloba kulempilo — kepha futhi bulalo isawudo elifihlakeleyo. Ukudla okuphangisayo ukulungela ukudliwa okufana lama-noodles, ukudla okuhlala efrijini, i-pasta lokunye okunjalo. Ukudla okubabayo lakho kunjalo. Lapha sibala i-tomato sauce, i-soy sauce, i-salad lokunye okunjalo.
Ama-snacks afana lamachips ama-savoury snack, okuvela ukuthi kulesawudo elinengi kodwa abantu abakunaki lokhu ngoba bayathanda ukukudla.
Ubona kanjani uma kuyikuthi usudla kakhulu ukudla okulesawudo elinengi? Ungahlala ungumuntu ojulukayo, ukuqunjelwa, ukuphathwa likhanda, umfutho wegazi ophezulu, ukuhlala ukhathele ngitsho ungenzanga lutho ekhathazayo legqilazayo.
Kunengi ongakwenza ukuthi uzivikele. Okwakuqala yehlisa isawudo olifaka ekudleni, uzame ukudla ngendlela ehlelekileyo. Qaphela umkhiqizo wokudla owuthengayo ukuthi awulalo yini isawudo elinengi.
Zijwayeze ukupheka ngekhaya, ungahlali uthenga ukudla okuphangisa ukuvuthwa ama-take aways. Phuma ekudleni okuthengwa sekulungele ukudliwa, bese unciphisa nakuma-snacks. —Isolezwe




