Ukuhlaziya inkondlo silo; Ophezulu Stinta
Iqoqo; umdumo wezinkondlo:elabhalwa ngu N.S Sigogo labanye. Inkondlo :UMagwebu; eyalotshwa ngu E.J Ngwenya
Ngeviki edlulileyo sikhangele okumunyethweyo kwali nkondlo. Lapha ke kokumunyethweyo kuxoxwa ngokuthi inkondlo ethile vele ikhuluma ngani.Okumunyethweyo ngamafitshane kuphendula umbuzo othi wona, inkondlo ikhuluma ngani?
Lokhu kuqakathekile ukuthi kwenziwe kungaphanjaniswanga umnkantsho wendaba, kungaze njalo kulethe umqondo omutsha enzikini yendaba yonke jikelele.Okumunyethweyo kulandiswa ngolimi olucacileyo oluzwisiseka lula.
Ukusetshenziswa kolimi
Imbongi zisebenzisa ulimi olujulileyo ekulobeni inkondlo.Siyananzelela ukusetshenziswa kwezaga,izitsho,amazwi ahlakaniphileyo, izifenqo zenkulumo, imifanekiso, ubungoma, izibabazo, ukweqiwa kwabonkamisa, umbuzo ongadingi mpendulo. Kuqakathekile njalo ukunanzelela ukuthi ulimi olusetshenzisiweyo ngoluhlaba umxhwele na kumbe lulimi nje.Okunye okumele kunanzelelwe ekusetshenzisweni kolimi yikuthi yilo njalo olwakha iphimbo lembongi. Ngephimbo lapha kuphuma imizwa yembongi,lapho isichaza umumo othile, Njengabafunda, inkondlo ethile sincediswa lulimi ukuhluza imizwa yembongi kanye labalingiswa okungabe kukhulunywa ngabo.
Ulimi esiluthola kule inkondlo
Imbongi isebenzise:
i)Ukwenzasamuntu: lapho ifanisa utshwala lentombi emhlophe ayiphe igama elithi ngumaGwebu.Lokhu kugcizelela amandla aphethwe butshwala, bulamandla afana lawomuntu lokhu sikubona ngezehlakalo ezilethwa butshwala lobu,obuchitha imizi,buthandwe yisizwe sonke,buze butshiye labanye sebesemajele.Ngamandla afanisa lawesiqhwaga kodwa siwabona ephuma ediweni lotshwala.
ii)Isibabazo:“Ntomb’ ethandwa yilizwe lonke !” lapha imbongi igcizelela uthando abantu abanengi abalalo phezu kwentombi le, kasilothando olujayelekileyo, luyamangalisa okwamagama.
Iii)Isitsho: “Imiphefumulo eminengi isihambile ngenxa yakho”, lapha imbongi igcizelela ukuthi banengi asebefile ngenxa yotshwala lobu, abantu bayanatha bawasuthe amabele besebelahlekelwa yibuntu babo bacine bebulalana.
iv)Umbuzo ongadingi mpendulo: “Kambuyoqedwa yini MaGwebu?” Umbuzo lo awuphenduleki, njalo kayikho impendulo ukuthi kambe utshwala lobu obukhanya bulamandla kangaka ukhona ongenelisa ukubuqeda, uzabe wathethe ngaphi lawo mandla njengoba nje imbongi isitsho ngaphambilini ukuthi zinengi imbongi zibhala ngobubi balintombi, utshwala lobu, kodwa kakho oseke wethuka wabalendlela yokuqeda utshwala lobu.Umbuzo ongadingi mpendulo uyagcizelela phezu kobunzima obuyabe bukhona.




