Ugwalo: Emfuleni Wezinyembezi olwalotshwa ngu Ezekiel S. K Mkhize
Ophezulu Stinta
Ngeviki edlulileyo sitshiye iqhawe lempi uSpinoza esenze izimanga abangakaze bahlangane laso. Kulapho ebesikhuluma ngelithi isitha kasithenjwa loba libanengi sona sisodwa isitha yisitha.
Lapha ngamazwi ahlakaniphileyo athi umntwana wenyoka yinyoka umuntu angaze wayengeka ngelithi ngumntwana, injalo nje ikhupha itshefu ngomlomo. Indoda eyayiphakathi kwendizamtshina kwase kuyisinda ngempela ukuthi iphume phakathi kwendizamtshina lapha njengoba okwakuphandle kwase kumdida ingqondo engasaqondisisi ukuthi kuyini okwakusenzakala phandle kwakungathi liphupho laye ayengaliqondisisi ukuthi laliqalisela ngaphi liqonde ngaphi.
Waze waphaphama esekhonjelwa ngombhobho ukuthi aphume phakathi kwendizamtshina, laye wayeselibele lokuthi ulombhobho enqulwini yakhe. UHwayibhetshu wayibuza ingane yomlungu ngesiNgisi ukuthi vele igama lakhe kwakungubani, wazichaza ngokuthi ibizo lakhe kwakungu Albert Mackean, lwana mlungu owahlukumeza oMaMoyo emuva ngale ebaphatha ngochuku olungela nhlonipho ebatshaya sengathi utshaya ingane.
Kambe kungabe kwakuyikuthi wayesedibene labosowabo na, isenzo sonke silomvuzo waso. Wayesemangele ukubona ukuthi pho nxa umuntu owayemazi etshayela indizamtshina njalo emazi engomunye wabo pho kwasekusuke kwathini pho, wayemazi elibutho elithembekileyo. Kambe kungabe laselimtshonele emini na.
Yaphuma ingane yomlungu ididekile ekhanda. Phakathi kwendizamtshina kwakusele amadoda amabili ayebotshwe izandla lenyawo. Bangena ababehamba lo Hwayibhetshu bawakhulula amadoda la. Bambingelela uMgandane ngokumangala okukhulu kakhulu ukuthi ngempela ngempela nguye lo ababembona kumbe kwakuliphupho, wayengathembi lalokhu ayekubona ngamehlo akhe.
Laye uMgandane wayemangele emangaliswa yindlela uSpinoza alwa ngayo impi, yindlela eyayijule ngempela ijule okwamagama. Laye wayemangala ukuthi kambe kwakunguye kumbe kwakuliwele lakhe, elalitshayela indizamtshina lamabhunu pho. Kutsho ngesikhathi eqeqetsha eRussia kazange atshiye leyodwa inhlakanipho ayifunda khona yiyo le ayesesebenza ngayo lamuhla. Yikho ukuqakatheka kwemfundo ngaphi langaphi umuntu kumele asebenzise konke akufundiswayo akubambisise ngamandla wonke ukuze kusebenze kudale umehluko kusize isizwe kuphephise lemiphefumulo. Baxoxa isikhathi eside wavuma uSpinoza ngempela ukuthi ibhunu liyawutshaya umbhobho hatshi okokudlala. Kukanti ke bona babebuya ngobunengi abafana bebalutshwana.




