Siphathokuhle Ngulube
Salibonani bafundi. Ngithemba liqhuba kahle emihlolisweni yenu. Ake sikhangele umbuzo odinga ulimi. Ngeviki ephelileyo sike sakhangela umbuzo odinga ubuciko. Ulimi lalo luyangena nxa sihluza ubuciko kodwa ke zikhona izinto ezingena kubuciko kodwa zingangeni elimini.
Sikhangelani nxa sihluza ulimi. Okokuqala okwandileyo njalo akulula ukukunanzela yizifenqo. Isifenqo sakuqala ongasidobha yisifananiso. Isibonelo, asithi umlobi ubhala ngentombi yakhe abe sesithi, wena omuhle okwelanga liphuma. Usungasidobha isifananiso lesi uchaze ngokugcweleyo ukuba umlobi usebenzise isifananiso egcizelela Ubuhle bentombi yakhe.
Umlobi angasebenzisi izingathekiso. Sona singathi sifana lesifananiso kodwa silomehluko kancane. Asithi umlobi ubabaza ubuvila bomuntu othile ebuchothoza. Umlobi athi, ubuvila uyinyoka ngokwayo.
Lapha umlobi usebenzise isingathekiso uyinyoka. Uchaza kabanzi ngobuvila. Sinanzelele ukuthi isingathekiso lesifananiso konke kuyafanisa kodwa akufanani. Isifananiso sisebenzisa izakhi zokufananisa oko, okwe, njenge, njenga. Isingathekiso sona sisebenzisa izakhi sesibanjalo ngu, yi, li. Esinye isifenqo esandileyo yikwenza samuntu. Umlobi angakhetha ukuthatha ulutho olungasimuntu alwenze umuntu.
Isibonelo: Lina bako Ndwangu elivuna lapho elingalimanga khona. Sekungathi indwangu lezi ngabantu. Kwenza ababalayo bazwisise ngcono ngezenzo zendwangu ezimbi. Umlobi sengakhetha ukusebenzisa ukubhuqa. Isikhathi esinengi ukubhuqa sisebenza ukuchothoza. Isibonelo: Ubuhle ungathi uliseko langakithi elidala. Kuyezwakala ukuthi kabuki kodwa uyachothoza. Mubi umuntu lo.
Okunye njalo umlobi angakhetha ukusebenzisa isiqathaniso. Isibonelo sengathi alitshisi liyabulala. Lapha ugcizelela ukutshisa kwelanga kodwa ungathi kuyaphikisana. Inhlonipho layo abalobi bayayithanda.
Akhona amagama angathiwa bhadla esintwini. Asitsho ukuthi imithi sithi uzithwele, asitsho ukuthi ufile sithi utshonile. Ihaba lalo landile emibhalweni. Lapha umlobi ugcizelela aze adlulise.
Ulitholile ijaha, lide lithinta emayezini. Konke esesikukhulume ngaphezulu yizifenqo okumele sizizingele nxa umbuzo udinga ulimi. Okunye njalo okumele sikuzingele ngamabala alesisindo. Sikhumbule ukuthi amabala alesisindo asi mabala esingawajwayela kodwa ngamabala achaza ngcono lokho okulethwa ngumlobi.
Izaga lazo siyazidobha elimini. Zingachaza zibuye zigcizelele ngcono okuchazwa ngumlobi. Izitsho lazo ziqakathekile elimini. Umlobi sengathi wayezonde esidla inja. Lapha uchaza ukuba wayezonde kakhulu, okwedlulisileyo. Isenzukuthi laso silulimi. Umlobi sengathi, bamthola ethe dindilili phandle eseqanda mo. Lokhu kungasivezela ngcono umumo umufi aye yiwo wona.
Okunye njalo okwandileyo okukhulu nxa kuyinkondlo ngifana msindo. Ofana msindo singabehlukanisa kabili. Ofana msindo abangongwaqa labofanamsindo abangonkamisa. Lana izulu agcwala amanzi amagoba atitima. Singananzelela amagama akhe aqala ngabonkamisa a kakhulu. Lapha ubechaza ubunengi bamanzi. Bangaba ngongwaqa njalo ofanamsindo.
Isibonelo, uyaphuma yaphunyuka yatshiya yethuse uzulu. Lapha kuqaliswe ngongwaqa y kumabala amanengi.
Lapha imbongi ibichasisa indlela Inkosi uMzilikazi abaleka ngayo esuka KwaZulu. Imifanekiso ngqondo layo kufanele siyidobhe. Uyasebenza ukuchaza kabanzi. Ngithemba siyakunanzelela okufanele sikudobhe nxa sihluza ulimi. Sizaqhubeka sikhangela okunye okungasisiza ukuze siphume lezimpendulo ezikhangelelwe ngumasihlola. Asihlanganeni ngeviki ezayo.
