Ulimi lomumo: Sibungaza asebelele

Sikumbuzo Dabengwa

Sewake wananzelela yini ukuba abathuleyo bayizithutha na? Sewake wananzelela ukuba abalele ngokuthula babungazwa kanjani na? Indaba yohambo sitshiya lumhlaba ilawulwa nsuku zonke.

Yona ayejwayeleki ngoba ukuhamba komuntu etshiya umhlaba kutshiya izinhliziyo zabathandwa bakhe zilimele kakhulukazi zifuna ukududuzwa.

Umumo lo oletha izinyembezi ngomunye umumo odinga sikhangele ukuba ubambeka njani ukuze izimuli ezihlangene lohlupho lokulahlekelwa, zingalimali ngezindlela esikhulumisana ngazo . . .
Abakhulumisanayo bathi . . .

“Sesihlangana ngenkathazo lezi / Langalezo (Inkathazo).”
Abavumayo bavuma ngokuthi . . .
“Zibonakele/ Sikhulumisana ngazo.”

Sithi yikuyahlanganisa amehlo sikhulumisana ngaleyomfa esikhona.
Kuyatshiyana-ke ngemihlobo ngoba abanye bakhulumisana besenza okunye ikanti esiNtwini yikufika ubingelele ubususethula amazwi la angaphezulu.

Kuyabakhona ukulandisa ngokwenzakeleyo ikanti njalo abanye bathola ithuba lokubungaza ngoselele.
Imbali yakhe kulokhu ayekwenza ingatshiwo.

Nxa kulobuhlungu abadala babamane bathule nje kodwa bekhulumela emibilini yabo.
Akhona amagama aphathelene lokubungaza osethule.
Nanka . . .
Kulele iqhawe . . .

Usethule ubaba/ umama/ udadewethu/ umnewethu njalo njalo . . .
Usebekiwe ubaba wethu/ umama wethu . . .

Kukhotheme induna yesizwe/ ubaba wesizwe / umama wesizwe . . .
Intsha yalamuhla yona nxa ihlangana, bakhulumisana ngendlela abazwana bazwisisane ngayo. Abadala bona bakhulumisana ngeyabo indlela elesizotha.

Emfeni khona kulendlela okumele kukhulunyiswane ngayo. Sinqinekela ukukhuba labo abahlangene lobunzima.
Asiletheni indlela intsha engakhuba ngayo abadala nxa kuthe kwaba lomonakalo ekhaya.

Yiziphi izindlela abatsha abangadanisa abazali nxa kuthe kwaba lemfa ekhaya kumbe esigabeni sibalisa:-
a) Imvunulo
b) Ukuziphatha
c) Ukuphathisa lokungaphathisi.
Asihlanganeni kwelizayo bafundi.

Related Posts

Akulalwa ngeCardinal X25 koBulawayo

  Nkosilathi Sibanda “Angilayo imbali” Le yiyo ingoma ezabe ihlatshelwa ngesikhathi iqembu lomculo elilodumo kulezinsuku elivela eSouth Africa, iCardinal X25, lithokozisa abalandeli balo ngoLwesihlanu, kwenye ihotela koBulawayo. ICardinal X25 itshintshana…

Ikhefu elitsha iMunhumutapa Day

  Nkosilathi Sibanda UHULUMENDE usebike ukuba umhlaka 15 Mpandula usezakuba likhefu elisemthethweni elizweni njalo lizabizwa ngokuthi yiMunhumutapa Day, kuqalisa lonyaka. Ilanga leli lihambelana lokuzalwa kukaMongameli Emmerson Mnangagwa, njalo uHulumende uthe…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *