KULEZI insuku kulendaba ezidumileyo zokumitha kwabantwana abancane kubangelwa yikuthi bahlale isikhathi eside bengayi esikolo ngenxa yobhubhane lweCovid-19.
Sokukanengi amaphephandaba ebhala ukuthi abantwana abanengi abangamankazana ngeke babe besenelisa ukubuyela esikolo ngoba inengi labo selizithwele.
Kuyadanisa ukuthi ukungayi esikolo kwabantwana kubangele ukuthi inengi labo liphenduke umhlambi kazalusile. Kambe lokhu kungabe kusitsho na ukuthi abantwana bavele bakhuzwa ngababalisi? Asazi lo ngumbuzo ongadingi impendulo. Abazali ke bona owabo umsebenzi ube susiba yini nxa besehluleka ukukhuza abantwana abangababo.
Ukumitha kwabantwana laba kutshengisa ukuba abazali bangabe bebengakhuzi abantwababo yikho becine sebelahleka endleleni eyiyo.
Kudala umntwana wayengowesigaba sonke kungakho kwakulula ukumqondisa kodwa ke kulezinsuku umntwana ongasi wakho ungavele umkhuze ukutshela igama elilodwa elihle likuqume umlomo. Mhlawumbe yikho osekusenza abantwana bangesabi ukuziphambanisa bebancane.
Umsebenzi womzali yikunanzelela ukuba umntanakhe uphila ngendlela efaneleyo. Umzali kumele njalo azi ukuthi ngaso sonke isikhathi umntanakhe uvikelekile kungakhathalekile ukuba usedlulise iminyaka yokuzalwa engu-18, kumbe kakafiki kulelobanga.
Abazali akumelanga bavumele abantwababo ukuthi kuze kuhlwe bengekho ngekhaya. Umuzi lomuzi ulomthetho wawo ngakho lowomthetho kumele ulandelwe ukuze kube lokuhloniphana ngekhaya hatshi ukuthi omunye lomunye aphile ngendlela afuna ngayo.
Kwesinye isikhathi uyabona abantwana abancane abangaba leminyaka yokuzalwa elitshumi kumbe engaphansi behamba phandle ebusuku. Umbuzo uba yikuthi kambe kulowomuzi kuyabe kulomthetho kumbe labo bantwana bayabe behlala bodwa.
Lokhu kuyingozi njalo kuyimfundiso embi emntwaneni. Umntwana engavele ajayele ukuhamba ebusuku esasemcane kutsho ukuthi impilo yakhe yonke uzahlala ehamba ebusuku aze alinyazwe yizigebengu.
Kungumbono woMthunywa ukuba abazali kubalulekile ukuthi bahlale phansi labantwababo babafundise ngendlela eqondileyo yokuhamba ngayo empilweni. Kuhle njalo ukuthi bafundise abantwababo ngengozi njalo yokuphambuka endleleni efaneleyo ngoba yikho okubangela ukuthi bacine bewelwa zingozi ezehlukeneyo empilweni.
Umntanakho mfundise ukuthi wonke umuntu ngumzali hatshi ukuthi aze abe legunya lokuthi angavele akhuzwe ngunakazibani banyana umuzwe emtshela ukuthi ngizafika ngimtshela umama uzabona. Angithi umntwana olesibindi sokukhuluma kanje uyabe esazi mhlophe ukuthi umzali wakhe kafuni ukuthi akhuzwe.
Kungumbono woMthunywa njalo ukuthi abazali kumele bafundise abantwababo ukuthi bangamukeli izipho ebantwini ngoba kungenye yendlela izigangi ezihuga ngayo abantwana laba.




