YiNtatheli kaMthunywa
UMONGAMELI welizwe uMnangagwa izolo ubeke uSenetha Kudakwashe Tagwirei ukuthi abengumphathintambo wogatsha olubona ngezoKuthuthukiswa komkhonomi kunye lokukhuthaza ukusekela ngezimali kukanti uSikhwicamfundo uMthuli Ncube usebekwe njengoMphathintambo wezeZimali.
Inguquko lezi zaziswe nguNobhala oMkhulu kaMongameli leKhabhinethi, uDokotela Martin Rushwaya ngoLwesine, njalo zihle zaqala ukusebenza.
UMongameli ubuye wabeka uDokotela Egepha Victoria Jokomo njengoNobhala wogatsha lweSkills Audit and Development, kusukela mhlaka 1 Lwezi.
Kusitatimende lesi, uDkt Rushwaya uthe uMongameli usebenzise amandla akhe awanikwa ngaphansi kweSigaba 104(1) kuSisekelo sombuso weZimbabwe.
“NgokweSigaba 104, isiqephu (1) seSisekelo sombuso weZimbabwe, uMongameli uDkt Emmerson Dambudzo Mnangagwa uthe uMhlonitshwa uSikhwicamfundo uMthuli Ncube abe nguMphathintambo wezeMali,” kutsho uDkt Rushwaya.
Uqhubekele phambili esithi: “NgokweSigaba 104, isiqephu (1) seSisekelo sombuso weZimbabwe, uMongameli uKhomuredi Dkt Emmerson Dambudzo Mnangagwa usefake uKudakwashe Tagwirei ukuba nguMphathintambo wezoKuthuthukiswa koMnotho loKukhuthazwa ukusekela ngezimali.”
USikhwicamfundo uNcube uzaqhubeka eqondisa ezemali zombuso, okugoqela ukukhangela ngokusetshenziswa kwezimali elizweni, ukuphathwa kwezimali zikahulumende, ukuqoqwa kwezimali kanye lokwenza izinqumo eziphathelane lokuqhutshwa komnotho welizwe.
UDkt Tagwirei yena uzakhokhela ezokuthuthukiswa komnotho lokuhuga abalemali ukuthi bafake imali kumabhizimusi, ngenhloso yokuthuthukisa umnotho.
Inguquko le, iza ngesikhathi uHulumende weSecond Republic eqinisa imizamo yokukhulisa umnotho ngesiqubu esikhulu, ukuhuga abalemali bakuleli kunye labakwamanye amazwe, kunye lokusekela amabhizimusi aangenisa imali ukuze ilizwe lifinyelele izinjongo zalo zombono ka-2030.
Isinqumo lesi, siphinde sehlukanisa imisebenzi emibili emikhulu kodwa elobudlelwayo, ebikade ingaphansi kogatsha olulodwa. Omunye ngumsebenzi wokuphatha izimali zelizwe lokuqondisa umnotho welizwe, omunye kube ngowokuthuthukisa umnotho lokukhuthaza ukusekela ngezimali.
Kukhangelelwe ukuthi indlela le entsha, igxile ekuqoqweni kwezimali zokusekela amabhizimusi kanye lamaphurojekthi kanye lokusungulwa kwezinhlelo zokuthuthukisa umnotho, ngesikhathi ugatsha lwezeMali lukhangela kakhulu ukuphathwa kwezimali zikahulumende lasekuqondisweni komnotho welizwe