Leonard Ncube
ZIFUNGA zemba phansi zize zigomele izakhamizi zeChisuma duze ledolobho leVictoria Falls zithi uMnumzana Munyaradzi Mlauzi ongusomabhizimusi kulindawo engasalugxobi kulesisigaba ngoba kunakanelwa ukuthi waphathisa ekubalaweni kwamadoda amabili adutshulwa ngamasotsha kunyanga ezimbili ezidlulileyo.
Izakhamizi zifunga ijoyi kulandela ukudutshulwa kukaMorgan Sibanda (36) loDumisani Mpofu (38) ngamasotsha ngenyanga kaMfumfu.
Ababili laba badutshulwa ngesikhathi besuka ezitolo zeChisuma ntambama bahle bafela khonapho njalo izakhamizi zithi kwakungela sizatho sokubadubula.
Amasotsha abalisa uBenard Sibanda (30) loBonang Nare (21) abasebenzela e1.2 Infantry Battalion eHwange, sebemisiwe phambi komthethwandaba besetheswa amacala okubulala amabili ngamunye njalo bakhululwa ngemva kokubhadaliswa imali yesibambiso ngaphambi kokuba bathonisiswe.
Izakhamizi zethesa uMnu Mlauzi icala lokubangela ukudutshulwa kukaSibanda loMpofu, zithi nguye owathuma amasotsha.
Lokhu akukabi lobufakazi. UMnu Mlauzi ulesitolo lebhawa eChisuma.
Izakhamizi zenze umhlangano kuviki ephelileyo zavumelana ukuthi uMnu Mlauzi axotshwe esigabeni.
UMnumzane Bekithemba Mpofu ongumfowabo wabomuyi uthe kubuhlungu ukubona umuntu owabangela ukufa kwabantu ababili eqhubeka ngempilo.
“Lumhlangano kwakumele wenzakale kudala. Sokudlule inyanga ezimbili abafowethu bafayo kodwa isicelo sethu sokuthi lumuntu axotshwe asikazwakali. Sahlala phansi njengezakhamizi senza isinqumo sokuthi aphume ephele kulindawo kodwa siyamangala nxa incwadi yethu ingakahanjiswa phambili,” kutsho uMnu Mpofu.
“Esakunqumayo yikuthi kufanele esuke lapha njalo izitolo zakhe zingasavulwa. Amasotsha lawo sawatshela ukuthi asuke esikolo njalo sebekwenzile lokho kodwa asikaboni lutho lusenziwa ngoMunya. UMunya asifuni kumbona phambi kwethu. Usebhidlize imizi eminengi njalo abantu bahlezi besevalweni njalo ungumthengisi. Uyaqhatsha abantu aqede engabaholisi. Nxa umuntu ethi uyabuza ngemali ayisebenzeleyo uqhwetshelwa amapholisa wona asuka ahlukuluze abantu.
Isitolo sikaMnu Mlauzi lokhu savalwa ngoMfumfu.
Izakhamizi zithi zingadana kakhulu nxa uMnu Mlauzi engaqhubeka esesigabeni.
UMnu Mlauzi waphiwa incwadi zokuvula isitolo eChisuma yikhansili yeHwange Rural District Council njalo ubesehlala khona okweminyaka eminengi.
UMthunywa kenelisanga ukuxhumana loMnu Mlauzi okungaziwayo ukuthi uhlala ngaphi okwamanje iloba ezinye izakhamizi zithi ziyake zimuthi tshazi ezolunguza isitolo sakhe.
Izakhamizi zithi zifisa abotshwe ngecala lokubulalisa uSibanda loMpofu.
Isakhamuzi seVictoria Falls uMnumzana Christopher Ndiweni uthe: “Induna kayisebenzise amandla ayo ixotshe lumuntu ngoba ukuba khona kwakhe kudala ukungezwani. Kumele abotshwe njalo engasalugxobi la.”
Osabambele induna uMvuthu, uMnumzana Bishop Matata Sibanda uthe uzasebenzisa amandla akhe kodwa ngemva kokukhulumisana lekhansili.
“Ikhansili yiyo eyamnika incwadi zokwenza isitolo lapha ngakho kuqakathekile siqale siye ekhansilini. Silapha njengenkokheli silinika ithuba lokuba litsho elifisa kwenzakale,” kutsho uMnu Sibanda.
Omele iHwange West kuDale lePhalamende uGodfrey Dube uthe inkokheli zomdabu zilamandla lelungelo lokuxotsha umuntu nxa engafunakali esigabeni.




