Peter Matika loNkosilathi Sibanda
BAHLALELE evalweni abantu abahlala koBulawayo ngokwanda kwezehlakalo zobugebengu edolobheni.
Abanye sebelala bevule ilihlo elilodwa, besesaba ukuthi bazezwa “ngogubuzela” sebengene endlini ebusuku.
Zikhona izehlakalo ezokugqekezwa kwamabhanga, ezindlini lasezitolo. Kukho konke lokhu, kunanzelelwe ukuthi ubugebengu sebusenzakala lasemini libalele. Okunye, izigebengu zicatshela abantu kumigwaqo equmelayo, egangeni, emalokitshini.
Kubikwa kuhlaselwa labantu abayabe bevela enkonzweni zamabandla amaPostoli la akhonzela egangeni. Labanatha “amanzi kagetsi” emabhawa sebetshonela ukuthalaza ngoba bengayekethisa bengazibona sebelaliswe phansi.
Kumalanga adluleyo amapholisa athole imbiko yamacala okubulawa kwabantu bebanjwe inkunzi, abanye ngabalinyazwe ngamabhemba lamahloka.
Osiphatheleni, abatshayeli bezimota lezisebenzi ezitshayisa ebusuku “seziyikudla” kwezigebengu lezi.
Eqinisweni, koBulawayo sokukompunzi idl’ emini.
Angaphi amapholisa kusenzakala konke lokhu?
Ukuze kuqedwe ubugebengu lobu, amapholisa asecelwe ukuthi aqinise uhlelo lwawo lokubhoda emalokitshini lakwezinye indawo.
Isicelo lesi sivele kuzakhamizi labosomabhizimusi, ngemva kwezehlakalo ezinengi lapho obekuhlasela khona izibengu ezihlomileyo kulelidolobho.
Inkokheli zifuna ukuthi amapholisa abonakale ngobunengi bawo ebhoda ezitaladeni, okungaba linyathelo elingabalekisa izigebengu.
Umgcinisihlalo wenhlanganiso yeBulawayo United Residents Association (Bura), uWinos Dube utshele intatheli yephephandaba likazulu ukuthi sekumele amapholisa asukumele phezulu, nanko idolobho seliphenduke laba “ngelenyamazana”, abantu bebulalana mahlayana.
“Sidinga ukuzizwa siphephile ezindlini zethu. Sekuyisikhathi sokuthi iziphathamandla zilalele ukukhala kwethu njalo zithathe inyathelo lokuvikela imndeni yethu. Indlela esiphila ngayo iyethusa. Abomthetho kufanele baqinise amandla, basebenze lezakhamizi ukuze kuqedwe ubugebengu,” kutsho uMnu Dube.
“Sikhuthaza njalo izakhamizi ukuthi ziqaphele kukho konke ezikwenzayo. Abantu kabayekele ukuhamba egangeni.”
Kusenjalo, sebemiswe emthethwandaba abasolwa abane okucatshangelwa ukuthi yizigebengu ebezihlasela abantu eQueens Park, Sauerstown laseNorthend.
Abasolwa laba nguHardlife Sibanda (28) ohlala eSauerstown, Terrence Nqobile Ngwenya (24), Prince Ngulube (18) loShelton Ncube (25). Kubikwa bebehlasela umphakathi besebenzisa amabhemba lamahloka.
Bamiswe phambili kukamantshi uMnumzana Joseph Mabeza ngoLwesine ngeviki edluleyo. Inkundla izwe ukuba amadoda la ayecathamela abantu emini.
Bazaphenduka emthethwandaba mhlaka 22 Nkwenkwezi.




