Tshidzanani T Malaba
DUMILANI ngawana dzeBukalanga. Bakololo nebakololokadzi banozwitebamisa muna Yesu Kristu, He wedu wakatifila tili batjinyi kuti tibe balulwami. Nasi ndowobhata ndebo inobvumigwaniwa nebanji, Badiyi neBadiyiwa, baLisi nebaSumikili bedama leNdzimu.
Iyeyi nbebo inobvumigwaniwa pakati kwemaKatolika nemaSabatha, maPhetakosti nema Whisili, maPositoli nemaZiyoni nawe wandisaleba koga uzwidana Kristu. Zwino bvumigwaniwa zwingabe zwibili, whuti: 1.Yesu wakakowomegwa mutjileyanyo negoBuhanu akamuka neTshipi magwanana. 2. Ndizo wakabamba lubaka ngonyaluluka gunoyi Easter.
Kuti Yesu wakafila zwibi zwedu kuti tibe balulwami mbeli koNdzimu ilebeswa lisingapotelekwe. Basingagale moyo kuna Yesu ndoti zibani nasi kuti matjinyo edu tose hakuna kwaanowamutjigwa nelulwamisiwa kuhhe kwekuti titule kunaHe Yesu Kristu. Koga kuna manyepwa akavanganyiwa nemalebeswa. Takatjiwaamutjila manyepwa tikawata lebeswa, tikapembela nawo. Manyepwa iyawa anoti Yesu wakafa kuli Buhanu kamuka neTshipi. Ndoziba kuti iwe unobala ipapa watjimon’wa kale. Kweti upalule igogu lukwalo ngobe wendiyeta ntumwa wembengi nemvanganyi. Dzikitidza uwhe tjandinoleba.
Umwe nsi baBafarisi bakabhuzwa Jesu kuti bangaziba tjini kuti iye untumwa wabva kudzimu (Messiah). Bakati kunli kabape tjilakidzo. Banojalo koga ibo baka batjibona zwinjinji. Bakababona mapofu epofunuka, bakalewuka betambunuka, banopenga bedzikama kakale ediya zwisakatongodiyiwa neBadiyi benlayo. Ndizo wakabadabila kati: “Tjizekugwana tjibibi kakale tjisingagalikebgwe ngeNdzimu tjohaka tjilakidzo, ngono atjina tjilakidzo tjatjinowopiwa kuhhe kwetjilakidzo tjenlebesambeli Jona. Se Jona akabe muntumbu wewhobe whulu mahhuba matatu nebusiku butatu, sayikoko iye nkololo wenhu unowobe mumoyo wehango mahhuba matatu nebusiku butatu. (Matu 12:39-40)
Tjinolebwa naYesu apa whuti kowotola mahhuba (masikati) matatu nebusiku gutatu alimumoyo wehango kene alikusi kwemavu (Lilima translation). Okukobva kuti Yesu wakata bulebesambeli nekwebiganyiwa kukwe mulufu, kuti unowobe alimukumbu kwemahhuba matatutu – siku nesikati. Batoliki beBayibhili banomubudza kuti hapa bayibhili liti sikunesikati kobviwa hhuba lahwa koti zwi kudzakunoti mangwana akhona hhuba lihwa kakale, sunset to sunset mutjikhuwa. Jesu wakaleba kuti unowobe alimukumbu kwelubaka gwaka lizanyiwa gusibuhomanana gusibuji kuna gwatagwa kwatingati ma-awa anotendeka anamabili 72hours. Johani 11:9 unotjenesa kuti masikati oga anama-awa gumi nemabili (12 hours daylight). Lubaka gwaka bigwa ntumbu waYesu ndigo gwakafanila muka nago, hule kwemahhuba matatu – siku nesikati. Lubaka gobiganyiwa kukwe aguto yambambiwa. Whalo dza Mako15:42-47na Matu 27:57-61 dzoleba kuti kwakati kwabe madekwana Josefa we Arimatiya kano kumbila ntubu waYesu kambiganya mukumbu tjakatshiwa muhongwe. Yesu wakagina kusi kwemavu kene mumoyo wehango madekwana hhuba lihwa. Ndizo Yesu wake akafanila muka nelubaka gwakabiganyiwa nago mukumbu .
Mipanga yebanhu nezwidiyo zwebasumikili banasi inoleyana nebulebesa mbeli gwaYesu. Hapa kulilebeswa kuti Yesu waka bingayiwa negoBuhanu kamuka neTshipi mangwanana kobva kuti kuna tjisaka tambunuka. Ayibaleni tose tibvila muBuhanu madekwana tinoti Gibelo madekwana. Tobuda nebusiku gun’ompela nemasikati an’ompela.
Kubvila Gibelo madekwana kunoti tshipi magwanana(mahhokuyedza) tina busiku gwebubili. Hapa tibvumilana nayikoku kobva kuti Yesu wakabe mukumbu kwebusuku bubili nemasikati an’omopela kwatingati lubaka gusingapide ma-awa makumi matatu nematanhatu (36 hours). Basumikili pa belebesa Yesu wakanyepa. Konga pa Yesu tiwubvuma sembambi welebeswa usakatongo nyepa, usakatongota jinyo (1 Petro 2:22, MaHeberu 4:15), titini ngono? Basumikili bedzikereke dzose kuti ndibo basina lebeswa? Ngono manyepwa angapa bakawana poni? Kuti batoliki bendebombuya iyeyi yolufu , mbiganyo nemuka kwaYesu ndibo bano wolota? Ayilingeni iyeyi ndebo mutshipi inohha.
Kalanga Language and Cultural Development Association [email protected] +263772610726.




